نوار ابزار نوار ابزار جوان امروز ورود به سایت عضویت تبلیغات تماس با ما درباره ما صفحه اصلی
تبلیغات
 
فروشگاه جوان امروز
جوان امروز

مسیر جاری: صفحه اصلي / اجتماعی / گردشگری / ایران گردی

تبلیغات 
تغدیه و رژیم
گوشواره حروف فارسی
  گزارش تصویری   
مراسم بزرگداشت حافظ
بیماران قلبی نبینند!
جنگل دالخانی
اکران فیلم سینمایی ساکن طبقه وسط
جاده گردشگری خلخال و اسالم
مسابقات موتور سواری سرعت جام هفته ناجا
 دسترسی آسان به بهترین ها   

قیمت تمام سکه در بازار , قیمت تمام سکه , تمام سکه قیمت , قیمت طلا تمام سکه , قیمت طلا , نرخ تمام سکه , ارز و سکه , تمام سکه قیمت , تمام سکه و طلا , مظنه , مثقال , قیمت لحظه ای سکه ی جوان امروز قیمت آنلاین و لحظه ای سکه طلا و ارز دربازار ایرانقیمت روز سکه و طلا , قیمت تمام سکه , قیمت طلا , مظنه , مثقال , نرخ تمام سکه , طلا
نرخ , نرخ ارز , قیمت ارز , بازار ارز , سکه ارز , طلا ارز , دلار , ارز آزاد , ارز دلار , قیمت دلار دربازار آزاد , قیمت ازاد دلار در بازار , نرخ دلار در بازار آزاد , نرخ دلار دربازار آزاد , نرخ ارز , قیمت دلار , قیمت ارز , صرافی تهران , نرخ دلار , ارز آزاد , دلار آزاد , قیمت لحظه به لحظه ارز مرجع و غیر مرجع
ایران خودرو , قیمت خودرو , فروش خودرو , ايران , سایپا , سایپا خودرو , پارس خودرو , ایران خودرو فروش , ثبت نام خودرو , قیمت روز خودرو , مدیران خودرو , قیمت خودرو , خرید خودرو , محصولات ایران خودرو , قیمت خودرو , قیمت ماشین , قیمت روز خودرو , محصولات ایران خودرو , محصولات سایپا , قیمت روز خودروهای داخلی و خارجی در بازار و نمایندگی ها
دانلود , دانلود موبایل , نرم افزار , نرم افزار موبایل , گوشی موبایل , گوشی , بازی موبایل , بازی , برنامه موبایل , نوکیا , نرم افزار موبایل , کلیپ موبایل , قیمت روز موبایل , قیمت روز موبایل در بازار , آخرین قیمت گوشی موبایل , مشخصات گوشی موبایل , قیمت mobile , بازار موبای ل
لپ تاپ قیمت , لپ تاپ سونی , سونی , لپ تاپ دل , dell , لپ تاپ hp , hp , لپ تاپ asus , لپ تاپ dell , فروش لپ تاپ , asus , قیمت روز لپ تاپ , آخرین قیمت لپ تاپ , آخرین قیمت لپ تاپ laptop , قیمت قطعات کامپیوتر computer , لب تاب , قیمت روز لپ تاپ
بورس تهران , شاخص بورس تهران , شاخص های بورس , بورس اوراق بهادار , بازار بورس , شاخص های بورس , آخرین اخبار معاملات بازار بورس , شاخص بورس , bourse , بورس تهران , بورس اوراق , آمار آخرین روز معاملاتی بازار بورس
ملت , بانک ملت , بانک ملی , بانک صادرات , تجارت بانک , بانک پاسارگاد , پاسارگاد , بانک پارسیان , بانک سپه , بانک مسکن , بانک اقتصاد نوین , بانک مهر , بانک پاسارگاد , همراه بانک , استخدام بانک , بانک ملت , همراه بانک ملت , استخدام بانک ملت , حج عمره
خرید شارژ , خرید شارژ کارت , خرید کارت , کارت شارژ ایرانسل , شارژ ایرانسل , کارت شارژ همراه , همراه اول شارژ , همراه اول , خرید شارژ ایرانسل , خرید شارژ اینترنتی , شارژ اینترنتی , خرید راحت و اسان کارت شارژ همراه اول , خرید راحت و اسان انواع کارت شارژ
ملت , بانک ملت , بانک ملی , بانک صادرات , تجارت بانک , بانک پاسارگاد , پاسارگاد , بانک پارسیان , بانک سپه , بانک مسکن , بانک اقتصاد نوین , بانک مهر , بانک پاسارگاد , همراه بانک , استخدام بانک , بانک ملت , همراه بانک ملت , استخدام بانک ملت , حج عمره
بانک صادرات , همراه بانک صادرات , اینترنت بانک صادرات , سپهر بانک صادرات
بانک سپه , همراه بانک سپه , سپه بانک , اینترنت بانک
بانک تجارت , همراه بانک تجارت , سایت بانک تجارت , ملت , بانک ملت , بانک ملی , بانک صادرات , تجارت بانک , بانک پاسارگاد , پاسارگاد , بانک سپه , بانک مسکن , همراه بانک مسکن , استخدام بانک مسکن , بانک اقتصاد نوین , بانک مهر , بانک پاسارگاد
بانک قوامین , همراه بانک قوامین , استخدام بانک قوامین
سایت بانک انصار , موسسه انصار , وام بانک انصار
استخدام بانک پاسارگاد , سایت پاسارگاد , بانک پاسارگاد
بانک پارسیان سایت , سایت پارسیان , استخدام بانک پارسیان
بانک مهر اقتصاد , سایت بانک مهر اقتصاد , اینترنت بانک
سایت بانک شهر , استخدام بانک شهر , اینترنت بانک شهر
بانک اقتصاد نوین , سایت اقتصاد نوین , سایت بانک اقتصاد
سازمان هواشناسی , سایت هواشناسی , هواشناسی تهران , هواشناسی کشور , اداره هواشناسی , سازمان هواشناسی کشور , پیش بینی هواشناسی , اخبار هواشناسی , سایت سازمان هواشناسی , هواشناسی مازندران , پیش بینی وضع آب و هوا شهر های ایران
اذان , اوقات شرعی تهران و شهرها و استان های ایران , اوقات الصلاة , owghat , اوقات شرعی تهران , دانلود اوقات شرعی , اوقات شرعی رمضان , اذان , اوقات شرعی مشهد , ماه رمضان , اوقات شرعی 92 , اوقات شرعی 1392 , سایت اوقات شرعی , اوقات شرعی اصفهان , راهنمای اوقات شرعی شهرهای ایران
سیستم رهگیری مرسولات پستی , اداره پست , پست بانک , پست ایران , شرکت پست , سایت پست , پست پیشتاز , رهگیری پست , کد رهگیری پست , پست جمهوری اسلامی , پست تهران , سوخت
Calendar , تقویم سال , تقویم شمسی , دانلود تقویم 92 , تقویم 92 , تقویم میلادی , تقویم تاریخی , تقویم مذهبی , تقویم ورزشی , وقایع مهم سال 92 , تقویم 92 , تقویم سال 1392 , دانلود تقویم سال 1392 , روی داد های مهم سال 1392
نقشه ماهواره ای و آنلاین شهر تهران , دانلود نقشه تهران , tehran map , نقشه , تهران نقشه , نقشه ایران , دانلود نقشه , نقشه برداری , دانلود نقشه تهران , نقشه موبایل
نقشه ی آنلاین تمامی شهر های ایران , تهران نقشه , نقشه ایران , دانلود نقشه , نقشه برداری , دانلود نقشه تهران , نقشه موبایل , نقشه جهان , دانلود نقشه ایران , دانلود نقشه تهران , نقشه راههای ایران , نقشه اصفهان
نقشه مترو تهران , سایت متروی تهران , نقشه ایستگاههای مترو , tehran metro , مترو تهران نقشه , نقشه مترو , خط مترو تهران , ایستگاه مترو , خطوط مترو تهران
رزرو بلیط اتوبوس , رزرو بلیط اینترنتی , خرید بلیط اتوبوس , رزرو اینترنتی و خرید بلیط اتوبوس , قیمت بلیط اتوبوس رویال سفر , سیروسفر
سایت بلیط قطار , خرید بلیط قطار , قیمت بلیط قطار , فروش بلیط قطار , رزرو بلیط قطار , رزرو بلیط مشهد , بلیط قطار مشهد , بلیط قطار رجا
بلیط هواپیما کیش , ایران ایر , خرید بلیط هواپیما , هواپیمایی , رزرو بلیط هواپیما , بلیط هواپیما ماهان , بلیط هواپیما مشهد , قیمت بلیط هواپیما
رزرو اینترنتی ,خرید بلیط سینما ,قیمت بلیط سینما , بلیط cinema , کافه سینما , رزرو اینترنتی بلیط سینما
تئاتر شهر , رزرو اینترنتی و خرید بلیط تئاتر , برنامه نمایش تئاتر , قیمت بلیط theater , رزرو بلیط تئاتر , سامانه فروش اینترنتی بلیط تئاتر , خرید بلیط تئاتر
هتل در مشهد , رزرو هتل کیش , رزرو هتل تهران , هتل تهران , رزرو هتل آپارتمان , هتل اصفهان , رزرو هتل اصفهان , هتل اصفهان , رزرو هتل , رزرو هتل مشهد , هتل مشهد , هتل کیش
فیلتر شکن , دانلود فیلتر , دانلود فیلتر شکن , فیلتر جدید , سایت فیلتر , فیلتر شکن جدید , فیلتر قوی , فیلتر شکن قوی , فیلتر شکن قوی , سایت فیلتر شکن , فیلتر شکن رایگان , بدون فیلتر , fltyrbreaker , دانلود فیلتر شکن قوی , filter shekan , vpn , فیلتر شکن رایگان , proxy
نمونه سوالات ارشد , نمونه سوال , نمونه سوالات امتحانی , سایت پیام نور , گلستان پیام نور , فراگیر پیام نور , نمونه سوالات ارشد پیام نور , دانلود نمونه سوالات پیام نور , نمونه سوالات پیام نور , نمونه سوالات دانشگاه , دانلود نمونه سوالات ,
انتشارات پیام نور , کتابهای پیام نور , دانلود رایگان کتاب های پیام نور , دانلود کتاب های پیام نور , کتاب های پیام نور , دانشگاه پیام نور , پیام نور
کارشناسی ارشد آزاد , کنکور دانشگاه آزاد , نتایج کارشناسی ارشد , نتایج کنکور , منابع کنکور , سوالات کنکور ارشد , ارشد بدون کنکور , سوالات کنکور ارشد , منابع ارشد , منابع کارشناسی ارشد , کارشناسی ارشد آزاد , نمونه سوالات کنکور کارشناسی ارشد , منابع کارشناسی ارشد , سوالات کنکور , سوالات کارشناسی ارشد
سازمان سنجش سایت , سایت سازمان , سایت آزمون , سایت آزمون سنجش , کارشناسی ارشد , سایت سنجش کشور , سازمان سنجش کشور , سایت سازمان سنجش , ثبت نام کنکور سراسری , , sanjesh.org , ثبت نام سنجش , نتایج کنکور سراسری , ثبت نام کنکور
گلستان پیام نور , سیستم جامع گلستان , دانشگاه پیام نور , reg.pnu.ac.ir , سایت گلستان پیام نور , سایت گلستان , انتخاب رشته ی پیام نور , مشاهده ی نمرات پیام نور
دانشگاه آزاد اسلامی , سایت دانشگاه آزاد , آزمون دانشگاه آزاد , نتایج دانشگاه آزاد , دانشگاه آزاد نور , دانشگاه آزاد اهواز , دانشگاه آزاد تبریز , دانشگاه آزاد شیراز , دانشگاه آزاد کرج , دفترچه دانشگاه آزاد
الویت های حج عمره , سازمان حج , سازمان حج زیارت , حج عمره , عمره , سایت حج , سازمان حج عمره , ثبت نام حج , سایت سازمان حج , قرعه کشی حج , ثبت نام حج , سازمان حج زیارت , عتبات , ثبت نام حج , حج عمره , سازمان حج زیارت , الویت های حج عمره , الویت های حج واجب , سایت سازمان حج و زیارت, سایت سازمان حج و زیارت اصفهان, سایت سازمان حج و زیارت مشهد
جدول پخش شبکه های تلویزیون , جدول پخش فیلم , زمان پخش برنامه تلویزیون , پخش آنلاین شبکه 1 صداو سیما , پخش آنلاین شبکه 2 صداو سیما , پخش آنلاین شبکه 3 صداو سیما , پخش آنلاین شبکه 4 صداو سیما , پخش آنلاین شبکه 5 صداو سیما , پخش آنلاین شبکه قرآن صداو سیما , پخش آنلاین شبکه آموزش صداو سیما , پخش آنلاین شبکه ورزش صداو سیما , پخش آنلاین شبکه , نمایش صداو سیما پخش آنلاین شبکه شما صداو سیما , پخش آنلاین شبکه مستند صداو سیما , پخش آنلاین شبکه بازار صداو سیما , پخش آنلاین شبکه آی فیلم صداو سیما , پخش آنلاین شبکه پویا صداو سیما , قیمت تلویزیون , پخش تلویزیون , تلویزیون ایران , شبکه تلویزیون , برنامه تلویزیون , led , تلویزیون زنده
بیوگرافی بازیگران زن ایرانی , بیوگرافی بازیگران مرد ایرانی , بیوگرافی بازیگران ایرانی , زندگی نامه ی بازیگران ایرانی , بازیگران زن ایرانی , عکس بازیگران ایرانی
سينماي ايران , ايراني , فيلم سينمايي , سينما , ايران , فارسی , فيلم فارسي , بازيگر , هنر , هنرپيشه , فيلم , عكس , عكس فيلم , گالري , گالري تصاوير , گالري عكس , آلبوم , آلبوم تصاوير , آلبوم عكس , آلبوم سينما , حامد بهداد , پوپك گلدره , مهناز افشار , عکس بازیگران زن ایرانی
اخبار سینما ایران , اخبار بازیگران سینما , اخبار جدید سینما , اخبار روز سینما
دانلود موسیقی , آهنگ , موسیقی فیلم , موسیقی ایرانی , دانلود آهنگ , گوگوش , موسیقی متن , موسیقی سنتی , ایران موسیقی , سایت موسیقی , دانلود موسیقی فیلم , موسیقی جدید , پخش موسیقی آنلاین , موسیقی آنلاین ایرانی , موسیقی ایرانی , موزیک آنلاین , موزیک آنلاین , پخش موسیقی آنلاین , موزیک آنلاین , موسیقی آنلاین ایرانی , موسیقی آنلاین سنتی
دانلود موسیقی , آهنگ , موسیقی فیلم , موسیقی ایرانی , دانلود آهنگ , گوگوش , موسیقی متن , موسیقی سنتی , ایران موسیقی , سایت موسیقی , دانلود موسیقی فیلم , موسیقی جدید , آموزشگاه موسیقی , کتاب آموزش موسیقی , آموزش نت , سایت موسیقی , آموزش گیتار , آموزش تئوری موسیقی , آموزش تار , دانلود آموزش موسیقی
عکس خوانندگان ایرانی , عکس خوانندگان , عکس ایرانی , آلبوم خوانندگان ایرانی , خوانندگان زن ایرانی , خوانندگان جدید ایرانی , دانلود موسیقی , آهنگ , موسیقی فیلم , موسیقی ایرانی , دانلود آهنگ , گوگوش , موسیقی متن , موسیقی سنتی , ایران موسیقی , سایت موسیقی , دانلود موسیقی فیلم , موسیقی جدید
پخش آنلاین فوتبال , پخش زنده فوتبال , پخش آنلاین تمامی مسابقات ورزشی , پخش آنلاین لیگ برتر فوتبال , ورزش 3 , ورزشی , شبکه ورزش , سایت ورزش , ایران ورزش , ورزش فوتبال , اخبار ورزش , سایت ورزش 3 , ورزش سه , پخش آنلاین فوتبال , پخش زنده فوتبال , پخش آنلاین تمامی مسابقات ورزشی , پخش آنلاین لیگ برتر فوتبال
فوتبال برتر , لیگ برتر فوتبال , لیگ برتر , جدول فوتبال ایران , لیگ فوتبال ایران , برنامه , نتایج و جدول لیگ های ایران و جهان , جدول لیگ برتر فوتبال , جدول لیگ , جدول فوتبال برتر , جدول لیگ فوتبال , نتایج و جدول لیگ های ایران و جهان , ورزش 3 , ورزشی ,شبکه ورزش , سایت ورزش , ایران ورزش , ورزش فوتبال , فوتبال , ورزش سه , خبر ورزش , اخبار ورزش , سایت ورزش 3 , ورزش سه , ایران ورزش
3 , ورزشی ,شبکه ورزش , سایت ورزش , ایران ورزش , ورزش فوتبال , فوتبال , ورزش سه , خبر ورزش , اخبار ورزش , سایت ورزش 3 , ورزش سه , ایران ورزش , نتایج مسابقات فوتبال , نتایج زنده مسابقات فوتبال , نتایج زنده ی مسابقات ورزشی
برنامه بازی های فوتبال لیگ برتر , برنامه بازی های فوتبال لیگ برتر ایران , برنامه , نتایج و جدول لیگ های ایران و جهان , جدول لیگ برتر فوتبال , ورزش 3 , ورزشی ,شبکه ورزش , سایت ورزش , ایران ورزش , ورزش فوتبال , فوتبال , ورزش سه , خبر ورزش , اخبار ورزش , سایت ورزش 3 , ورزش سه , ایران ورزش
باشگاه استقلال , سایت باشگاه پرسپولیس , سایت باشگاه سپاهان , سایت باشگاه تراکتور سازی , سایت باشگاه های ایران , ورزش 3 , ورزشی ,شبکه ورزش , سایت ورزش , ایران ورزش , ورزش فوتبال , فوتبال , ورزش سه , خبر ورزش , اخبار ورزش , سایت ورزش 3 , ورزش سه , ایران ورزش
سایت رسمی لیگ اسپانیا , سایت رسمی لیگ برتر اسپانیا , سایت رسمی لیگ برتر فوتبال اسپانیا , سایت رسمی لالیگا , laliga , سایت رسمی لیگ آلمان , سایت رسمی لیگ ایتالیا , سایت رسمی لیگ انگلیس , سایت رسمی لیگ قهرمانان اروپا , سایت رسمی لیگ قهرمانان آسیا
قران کریم آنلاین , فال و استخاره با قرآن , تلاوت قران , quran , القران الكريم , دانلود قرآن , استخاره , استخاره قرآن , استخاره با قرآن , فال قرآن , تفسیر قرآن , آموزش قرآن , نرم افزار قرآن ,
فال با قرآن , فال قرآن , استخاره آنلاین , استخاره با قران , فال انبیا , استخاره آوینی , استخاره ازدواج , استخاره آنلاین به قرآن , استخاره قران , استخاره به قرآن , استخاره از قرآن
طرح حفظ قرآن , حفظ قرآن کریم , آموزش حفظ قرآن , روش حفظ قرآن , سایت حفظ قرآن , نهضت حفظ قرآن , آزمون حفظ قرآن , حفظ مجازی قرآن کریم , حفظ مجازی قرآن کریم
پخش زنده حرم , حرم امام حسین , حرم امام رضا , پخش آنلاین حرم امام حسین (ع), پخش آنلاین حرم امام رضا (ع) , پخش آنلاین حرم حضرت معصومه(س) , پخش آنلاین مسجد الحرام , پخش آنلاین کاظمین , پخش آنلاین حرم های مطهر ائمه , پخش زنده حرم حضرت عباس علیه السلام , پخش زنده حرم امام علی علیه السلام
تقویم , ساعت , تقویم شمسی , ساعت و تقویم رسمی ایران , رویداد های روز , ساعت و تقویم مناسبت های سالیانه , تبدیل تاریخ میلادی به شمسی , تقویم ایرانی , تنظیم ساعت , time , date , Calendar
دانلود رایگان نرم افزار , دانلود فیلم , دانلود اهنگ ,دانلود بازی , کلیپ , عکس , download , دانلود آهنگ , دانلود فیلم , آهنگ , دانلود نرم افزار , دانلود رایگان , دانلود بازی , دانلود اهنگ جدید , دانلود سریال , دانلود کلیپ , دانلود کتاب
مرورگر اینترنت , مرورگر اپرا , دانلود مرورگر موبایل , دانلود اپرا , مرورگر موبایل , دانلود مرورگر جدید , مرورگر کروم , دانلود مرورگر گوگل , مرورگر جاوا , دانلود مرورگر اینترنت , دانلود مرورگرها , دانلود مرورگر اپرا , دانلود مرورگر کروم , دانلود فایر فاکس
فیلم , کلیپ , ویدیو , دانلود فیلم , دانلود کلیپ , کلیپ خنده دار , طنز , دانلود کلیپ خنده دار
آخرین اخبار انتخابات , انتخابات ریاست جمهوری 92 ایران , خبر انتخابات , انتخابات ریاست جمهوری , اخبار انتخابات , اخبار انتخابات 92 , انتخابات ایران , سایت ریاست جمهوری , انتخابات 92 , سایت انتخابات , سایت انتخابات 92 , سایت انتخابات ریاست جمهوری , نتایج انتخابات 92 , نتایج انتخابات 92 اعلام شد , اعلام نتایج انتخابات 92 , نتایج انتخابات 92 ریاست جمهوری , اسامی کاندیده های انتخابات ریاست جمهوری , اسامی کاندیده های انتخابات ریاست جمهوری 92 , رزومه ی کاندیده های انتخابات ریاست جمهوری , تصاویر کاندیده های انتخابات ریاست جمهوری , اخبار جامع و لحظه ای از انتخابات 1392 ریاست جمهوری
وضعیت راه ها , نقشه راه ها , اطلاعات راه ها , اطلاعات راه , راه های ایران , وزارت راه , وضعیت راه های ایران , وضعیت راه های کشور , وضعیت راه های کشور ایران , سایت سازمان راه
یارانه ها , ثبت یارانه , ثبت نام یارانه , سایت یارانه , حساب یارانه , شماره حساب یارانه , واریز یارانه , سایت یارانه ها , یارانه خانوار , حساب یارانه , حساب یارانه ها , واریز یارانه , آخرین اخبار یارانه ها , زمان واریز یارانه این ماه خانوار , هدفمندی یارانه
چت روم کاربران یاهو گوگل مایکروسافت , چت فارسی , chat rooms , اتاق چت , چت روم , میهن چت , ناز چت , چت کردن , یاهو چت , سایت چت , چت ایرانی , دنیا چت , چت عسل , چت به چت
پیامک عید , پیامک تولد , پیامک زیبا , پیامک رایگان , اس ام جدید , اس ام اس جدید عاشقانه , sms , جوک , تبریک تولد , س ام اس , پیامک جدید , پیامک روز
عشق ممنوع , عکس عشق , عشق دختر , عشق پسر و دختر , عشق مادرانه , عشق پدر , عشق فرزند , عشق و ازدواج , عشق , عکس عشق , عشق من , عشق و جزا , عاشقانه , روابط دختر و پسر , عشق به دختر , عکس دختر , دختر ایرانی , زن , داستان دختر , دوست دختر , عکس دختر ایرانی , شماره دختر , اسم دختر , داستان دختر , دختر خوشگل , دختر و پسر
استخدام بانک , استخدام نفت , آگهی استخدام , سایت استخدام , استخدام 91 , استخدام 92 , استخدام شرکت نفت , استخدامی , استخدام شهرداری , استخدام آموزش پرورش , بازار کار , بازار کار استخدام , استخدام اصفهان , استخدام خوزستان , استخدام آبادان , استخدام اهواز , استخدام تهران , استخدام شیراز , استخدام کرمان , استخدام دیپلم , استخدام کارگر , استخدام مهندس , استخدام دکتر , استخدام دبیر , استخدام حسابدار , استخدام لیسانس , استخدام بدون سابقه , استخدام راحت
آلبوم های فیلم های سینمایی ایرانی
فیلم های سینمایی  ایرانی
 
     بازیگران امروز 
محمدرضا گلزار
متولد 1354 مدرک تحصیلی فارغ التحصیل...
محمدرضا گلزار
نیما شاهرخ شاهی
مدرک تحصیلی دانشجوی رشته عمران با بازی در نقش...
نیما شاهرخ شاهی
علی صادقی
نام و نام خانوادگی علی صادقی تاریخ تولد 14 آذر...
علی صادقی
نیوشا ضیغمی
متولد 1359 تهران مدرک تحصیلی کارشناس...
نیوشا ضیغمی
شقایق دهقان
بیوگرافی كامل شقایق دهقان از زبان خودش من...
شقایق دهقان
شبنم قلی خانی
شبنم قلی خانی در نوزدهم آبان سال ۱۳۵۶ در تهران...
شبنم قلی خانی
سعید راد
سعید راد متولد ۱۳۲۳ تهران همسرسابق نوشافرین یکی...
سعید راد
مهراوه شریفی نیا
مهراوه شریفی نیا در ٢٩ فروردین ماه سال ۱۳۶۰ در تهران...
مهراوه شریفی نیا
نگين صدق گويا
نگين صدق گويا متولد سال 1349 در تهران است او فارغ...
نگين صدق گويا
لاله صبوری
لاله صبوری متولد ۱۳۴۶ در تهران است وی معمولا نقشهایی...
لاله صبوری
 
 
مشاهده:688
سه شنبه 21 مهر 1388   

   نیشابورپایتخت فرهنگی

نیشابور، پایتخت فرهنگی ، یکی از نوشته های استاد فریدون جنیدی است که به دلایل شکوه و عظمت نیشابور، با نگرشی ویژه به نیشابور قبل از...
نیشابور، پایتخت فرهنگی ، یکی از نوشته های استاد فریدون جنیدی است که به دلایل شکوه و عظمت نیشابور، با نگرشی ویژه به نیشابور قبل از اسلام، پرداخته است.

 

هر یک از شهرهای بزرگ ایران که دورانی پایتخت ایران یا بخشی از ایران به شمار می رفته اند، بدان روی که کانون هنرمندان و چکامه سرایان و پژوهشگران می شدند، افزون بر آن که فرمان دستگاه و دیوان و پادشاهان را به دیگر مرزهای کشور می پراکندند، بخشی از هنر و اندیشه و کار دست هنرمندان و دستورزان و اندیشمندانی را که در کنار دربار یا با دربار می زیستند، از آن کانون به دیگر شهرها و مرزها می رساندند. خونخوارترین یورشگران تاریخ نیز که شوربختانه بیشتر در همسایگی ایران به سر می بردند، ارزش و ارج کار هنرمندان را در شکوه بخشیدن به دستگاه پادشاهی خویش می شناختند. باید پذیرفت که دیگر فرمانروایان نیز هر یک در فراخوانی هنرمندان و کارورزان به پایتخت خویش می کوشیدند و بدینسان چهره ی پایتخت پس از چندی دگرگون می شد، و بازارهای آراسته، پرتو به شهرهای دیگر می افکند و بازرگانان و هنرمندان شهرهای دیگر را به سوی خویش می کشید.

نمونه ی نزدیکی از این دگرگونی را در سپاهان ( اصفهان) می توان دید که چگونه انبوه هنرمندان را از هر مرز و شهر به سوی خویش کشید، چنانکه آمیزش زبان آنان نیز زبانی تازه پدید آورد که از زبان پیرامون سپاهان باز شناخته می شود، و آمیزش کار هنرمندان نیز هنری تازه پدید آورد که آن را می توان در میان همه ی کارهای هنری دوران ها به آسانی بازشناخت.

پس از سپاهان، نمونه ی نزدیک تر تهران است که پیشتر از آن روستایی بزرگ بود و هجوم هنرمندان و دستورزان برای گرفتن بازارهای آن، در این پایتخت نیز زبانی دیگرگون از همه ی روستاها و شهرهای پیرامون آن فراهم آورد و فرهنگی ویژه به آن بخشید که تا نیمه های رژیم گذشته به خوبی از همه ی فرهنگ های دیگر باز شناخته می شد، و کم کم این فرهنگ در برابر یورش اروپایی گرایی که رهبران آن رژیم به دنبالش بودند آسیب پذیرفت، اما هنوز در بخش هایی از این شهر بزرگ چونان خیابان ری و پایان بازار و خیابان سیروس و سه راه امین حضور و آب منگل و سرچشمه... نشانه های آن فرهنگ و روش زندگی پابرجا است!

بخش هایی از این شهر که به دنبال گسترش بی رویه و هجوم ادارات و دستگاه های دولتی و دستبرد برآمده از این تورم در زمانی نزدیک از میان رفت، باب همایون، ناصرخسرو، لاله زار، امیریه و ... است.

این که گفته شد، درباره ی همه ی پایتخت ها کمابیش یکسان است. اما یک پایتخت در ایران پدیدار گردید که در آغاز، فراهم آمدن هنرمندان و اندیشمندان و کارورزان به پیدایی دانشگاه ها و کتابخانه ها و فرهنگستان ها در آن انجامید، و بازارهای افسانه ای و آمد و شد و کاروان و هیاهو در آن پدید آورد .... و پس از آن، فرمانروایی چند بدان میل کردند و هر یک زمانی چند آن را پایتخت خویش نامیدند، و آن شهر دانش و بینش و فرهنگ و افسانه، نیشابور است که هنوز روستاییان آن، کوس برابریش را با بغداد می زنند!

پایتخت]ی[ در ایران پدیدار گردید که در آغاز، فراهم آمدن هنرمندان و اندیشمندان و کارورزان به پیدایی دانشگاه ها و کتابخانه ها و فرهنگستان ها در آن انجامید، و بازارهای افسانه ای و آمد و شد و کاروان و هیاهو در آن پدید آورد .... و پس از آن، فرمانروایی چند بدان میل کردند و هر یک زمانی چند آن را پایتخت خویش نامیدند، و آن شهر دانش و بینش و فرهنگ و افسانه، نیشابور است ...

نام این شهر در اوستا به گونه ی ریونت آمده است، به معنی دارنده ی شکوه و جلال، ... می توان دریافت که ]این[ شهر باستانی تا چه پایه نزد ایرانیان ارجمند بوده است که با چنین صفت از آن یاد می کنند!

زمین نیشابور که گوهرزای بود از دیدگاه کیش ایرانیان باستان گرامی و سپند ( مقدس) می نمود ...

بندهش: ... دریاچه ی سوبر، به بوم ابرشهر به سر کوه توس، چنان گویند که سود بهر، نیک خواهی و بهی، برکت و رادی از او آفریده شده است ...

از سه آتش بزرگ ایرانشهر، یکی در نیشابور زبانه می کشیده، ... آتشکده ی برزین مهر در کوه ریوند نیشابور ویژه ی کشاورزان و دستورزان ایرانی ...

در هوای خوش نیشابور نیز سخن نیست و همه ی کتاب های باستانی در باره همرأیند و علی الصبح نیشابور و خفتن بغداد ...

ابوبکر عبدوی: این خود یکی از دلایل رگ آبادانی نیشابور است که همواره از مادر مهربان خویش کوه بینالود آب به سوی آن روان است و بر و بوم آن آبادان ...

نیشابور از زمان باستان شهری مردمی بوده است و مردمان ایران روی بدان داشته اند، و ...

● نام نیشابور

نام این شهر در اوستا به گونه ی ریونت آمده است، به معنی دارنده ی شکوه و جلال، بخش نخست این نام ری و بخش پایانی آن ونت است. ری به معنی درخشندگی و شکوه است و ونت نیز پسوند مالکیت است و همان است که امروز در زبان فارسی وند ش می نامند.

وند به معنی دارنده، هنوز در دماوند، الوند، راوند کاشان دیده می شود. این واژه در گذر زمان و دگرگونی زبان اوستایی به پهلوی به گونه ی رای اومند در آمد که اومند در آن همان پسوند دارایی است، و در نوشته های پهلوی این واژه به عنوان صفتی برای خداوند آمده است و در سر آغاز بیشتر نامه های پهلوی به چشم می خورد:

پت نام ای داتار اوهرمزدی رایومندی خوره اومند: به نام دادار اورمزد رایوند فرهمند

و با این سخن می توان دریافت که آن شهر باستانی تا چه پایه نزد ایرانیان ارجمند بوده است که با چنین صفت از آن یاد می کنند!

اما چون این گونه ی نام بر شهری نهاده شد، دگرگونی چندان در آن راه نیافت و هم اکنون نیز بخش غربی نیشابور تا مرز سبزوار ریوند reyvand)) نام دارد و در دوران اسلامی نیز بزرگانی از آن برخاسته اند که در کتاب های اسلامی از آنان یاد کرده شده است.

از این نام در شاهنامه به گونه ی ریونیز یاد شده است، و چنین پیداست که در یکی از نبردهای میان ایرانیان و تورانیان ویران گشته است، و در هنگام شاپور اردشیر ساسانی دوباره آن را ساخته اند، و گواهی نامه ی شهرستان های ایران درباره ی آن چنین است: شتریستان نیو شاپوهر، شاپوهری ارتخشیران کرت، پت هان گاس، کاش پهلیزک ای تور، اوزت، اوش هم گیواک فرموت کرتن . یعنی: شهرستان نیشابور (را) شاپور اردشیران کرد (ساخت) بدانجا که پهلیزک تور را کشت. ( یا شکست داد.) و به همان جای فرمود کردن (ساختن) ش.

و چنان که دیده می شود، در این نامه ی کهن، نام دوره ی ساسانی آن نیوشاپوهر، یعنی شاپور نیو یا شاپور گرد، یا شاپور پهلوان آمده است. اما این روشن است که شهر ریونت جایگاه پارتیان بود، و پارتیان که فرمانروایی نیکشان که استوار بر فرمانروایی همه ی تیره ها و دودمان ها بوده بر دست اردشیر پارسی از میان رفت، از چیرگی وی خشنود نبودند، و نیز با آنکه نام پسر اردشیر بر شهرستان بماند همرأی نبودند، و بدین روی برای این شهر صفتی اندیشیدند که ابرشهر بوده باشد به معنی شهربرین، شهر بالاتر؛ و از آنجا که در نوشته های پهلوی این نام به گونه ی اپرشتر [aparshatr] آمده است، می توان در این داوری بی گمان بود که این صفت در همان زمان ساسانیان بدان داده شده باشد، که به گونه ای همان نام پیشین را که دارنده ی شکوه بوده باشد، زنده نگاه دارند!

در نوشته های پس از اسلام نیز بیش از آن که نام نیشابور آید، ابرشهر آمده و برخی از نویسندگان این هنگام نیز در معنی آن گفته اند که چون زمین نیشابور از دیگر شهرها بلندتر است و به ابر نزدیک تر، آن را ابرشهر نامیده اند و پس آنگاه ابرشهر خوانده شده! و اگر چه این داوری درست نیست، اما مفهوم بلندی و برتری شهر در آن نهفته است!

● دلایل شکوه و عظمت نیشابور

▪ دلایل مذهبی

الف) خاک: این پیداست که چهار آخشیج خاک و باد و آب و آتش در نزد ایرانیان باستان گرامی بوده است، چنان که در نماز سی روزه ی بزرگ به قلل کوه البرز، به دشت های گسترده، به آب های تجنده (آب های چشمه ها) ، آب های روان و ایستاده، به گیاهان و به آسمان ... درود فرستاده می شد. درود و نماز به زمین ایران هنوز در نزد پارسیان هند روایی دارد که روزی سه بار روی به ایران می کنند و به آن درود می فرستند.

در شاهنامه نیز آن گاه که سام از سپیدمویی فرزند تازه زاد خویش آگاه می شود، با اندوه و خشم می گوید: نخوانم بر این بوم و بر آفرین

و زمین نیشابور که گوهرزای بود از دیدگاه کیش ایرانیان باستان گرامی و سپند ( مقدس) می نمود. در احسن التقاسیم می خوانیم که خواجه ای از نیشابور در شهر ری در انجمنی که هر کسی به شهر خویش فخر می فروخت، گفت که خداوند در جهان سه چیز آفریده است که در هیچ جای ارزش ندارد: خاک و سنگ و خار! و خاک نیشابور را برای درمان می خورند، و خارش (ریواس) را به شهرهای دوردست بر سر دست می برند، و سنگش (فیروزه) را از این کشور بدان کشور می فروشند. از این پیداست که گونه ای گل در نیشابور بوده است که میخوردهاند و بهترین کان نمک جهان نیز در نیشابور است که آن نیز چون سنگی در کوه است و خورده میشود و به شهرها رهاورد میبرند.

پس دور نیست در زمانی که مردمانش خاک را همچون یکی از پدیدههای نیک آفرینش میستودهاند، چنین شهر، با چنین سرزمین در اندیشهی آنان گرامی بوده باشد!

افزون بر این، در کوه ریوند کان فیروزه، کان مس، گچ، نمک، گوگرد، ذغالسنگ و ... نیز هست و گازهای برآمده از کان ذغال سنگ نیز که بیهیزم و مادهی سوختی دیگر میسوزد، نگرش ایرانیان باستان را به سوی آن میکشیده و آذر برزین مهر ش که بدین سان می سوخته است ستایش می کنند:

که آن مهر برزین بی دود بود

منور نه از هیزم و عود بود

دقیقی، شاهنامه

ب) آب: در نیشابور دو چشمه ی بزرگ هست که بی یاوری رود و جویی آب رساننده، همواره پر از آب اند. یکی بر کوه ریوند در نزدیکی آتشکده ی برزین مهر ( بورزنی کنونی که آمارهای دولتی برزنون ش می خوانند و یکی بر کوه بینالود که در بندهش، به نام کوه توس آمده است. به نام چشمه ی سو (sow) که آن را چشمه ی سبز نیز می خوانند.

این پیداست که آب این دو چشمه با رگه های آب زیرزمینی به گنجینه ای بزرگ از آب در دوردست ها پیوسته است که همچون دریاچه ی غار علی صدر همدان همواره آبی یکسان دارند. ابوریحان بیرونی نیز در نامه ی گرامی آثار الباقیه عن القرون الخالیه ( نشانه های برجای آمده از سده های گذشته) همین را می فرماید که آب این چشمه از راه زانو ( سیفون) به یک مخزن بزرگ آب در دوردست ها پیوسته است که هر چه از آن به نیروی خورشید بخار شود، از آن مخزن آب بدین چشمه می آید.

اکنون به یاد بیاوریم که آب نیز یکی از چهار آخشیج گرامی در نزد ایرانیان بوده است. بودن دو چشمه ی بزرگ که ژرفای آن در نزد مردم پدیدار نبود، و افسانه های فراوان درباره ی آن به هم پیوسته است که: این دریا از زیر زمین راه به دریای بغداد دارد ... و چوپانی که پول خود را در میان یک دستوار (عصای) نیین می نهاد روزی آن را از دست انداخت و به دریا فرو رفت و سال ها پس از آن، که با کاروانی به بغداد رفته بود، همان دستوار را در دکانی دید و خرید و پول های خویش را از میان آن بیرون کشید ... در این دریا اسبی آبی می زید که شبانگاهان از آب بیرون می آید و گوهر شب چراغی را که در دهان دارد در گوشه ای می نهد و به چرا می پردازد و با شنیدن کوچک ترین آواز، باز گوهر را در دهان می گیرد و به دریا برمی گردد ... و بسیار از این افسانه ها.

پس چون آب در نزد ایرانیان بسی گرامی بود، هیچ گاه آن را آلوده نمی کرده اند. یونانیان نیز در این باره نوشته اند ... و بخشی بزرگ از یشت ها ویژه ی ستایش آب است که به آبان یشت نامزد شده ... بودن این دو چشمه ی بزرگ افسانه ای در این شهر به برتری آن می افزاید.

در بن دهش نیز در بخش ورها (دریاچه ها) نخست از دریاچه ی چیچست در آذربایجان و کردستان نزدیک آتشکده ی آذرگشسب یاد می شود، و پس از آن ور سو . گفتار بندهش در این باره چنین است: دریاچه ی چیچست به آذربایجان گرماب (نمکین) بی زندگی که چیز جا نمند در آن نبود و بن او به دریای فراخکرد پیوسته است. دریاچه ی سوبر، به بوم ابرشهر به سر کوه توس، چنان گویند که سود بهر، نیک خواهی و بهی، برکت و رادی از او آفریده شده است.

و روشن است با یک چنین برداشت ایرانیان می باید که این سرزمین را گرامی بدارند؛ تا بدانجا که هنگامی که موبدان خواستند یزدگرد نخست را که به پیروان دیگر دین ها آزادی داده بود از میان بردارند، او را برای درمان به نزدیکی همین دریاچه بردند تا از آب آن بیاشامد و بر سر خود گیرد و درمان شود، ... پس آنگاه اسبی از دریا آمد و به هیچکس دست نداد مگر به یزدگرد، و هنگام زین کردنش او را با لگد کشت ... و این داستان در شاهنامه آمده است.

پ) آتش: گرامی داشتن آتش نیز در نزد ایرانیان باستان تا بدانجا بوده است که برخی آنان را آتش پرست نیز خوانده اند. در گفتار ویژه ای، این سخن را گزارش کرده ام که پرستاری آتش و نگاهبانی آن ویژه ی برخی از موبدان بوده است و نه همه ی مردمان ایرانی! اما از سه آتش بزرگ ایرانشهر، یکی در نیشابور زبانه می کشیده، زیرا که آتشکده ی آذرگشسب در کردستان و آذربایجان ویژه ی شهریاران و ارتشتاران بوده، و آتشکده ی فرنبغ (فر ایزدی) در لارستان فارس ویژه ی موبدان و دستوران و دینیاران بوده ، و آتشکده ی برزین مهر در کوه ریوند نیشابور ویژه ی کشاورزان و دستورزان ایرانی!

در کوه ریوند از 20 سال پیش کان اورانیوم پیدا شده و هم اکنون کارشناسان کان های ایران آن را زیر نگرش دارند؛ و من خود در یکی از شب ها بر فراز همان کوه، برخاستن نوری بلند را که به اندازه ی نزدیک به دو میل در آسمان بلند شد و همانند نشانه ی پرسش (؟) در آسمان پیچید و به کوه بازگشت، دیده ام و سال ها گمان به مالیخولیا و پندار خویش می بردم اما هنگام برخورد با مهندسان کان اورانیوم از آنان نیز شنیده ام که چنین نورافشانی ها در کوه هایی که کان اورانیوم دارند دیده می شود و از آن میان، در کوه فیروزه ی ریوند! و باید داوری کرد که دیدن این گونه نورباران ها بر فراز این کوه شگفت تا چه اندازه بر روان ساده ی ایرانیان باستان نشان می گذاشته است، و بر گرامی بودن آذربرزین مهر در همان کوه ریوند می افزوده است.

ت) هوا: در هوای خوش نیشابور نیز سخن نیست و همه ی کتاب های باستانی در باره همرأیند و علی الصبح نیشابور و خفتن بغداد، داستانی شد که بر زبان ایرانیان روان گشت. همه ی این سخنان برای آن بود که برتری ویژه ی این شهر را از دیدگاه دینی ایرانیان باستان بازنگریم. اما چون آذر برزین مهر، آذر مردمان ایران به شمار می رفت، دیدارکنندگان آن همانند دو آتشکده ی دیگر، ویژه نبودند، و بسیار بودند و همواره از همه سوی ایران مردمان کشاورز و دستورز رو به سوی آن آتش می آوردند و همهمه ی کاروان ها و زندگی کاروانسراها و هیاهوی راه ها از همه سوی ایران به سوی نیشابور بود؛ این خود نشان می دهد که تا چه اندازه به گسترش و بزرگ شدن شهر یاری می بخشد، و برخی از راه ها که از نیشابور می گذرد و از آن ها در کتاب ها یاد شده است چنین است:

راه شرقی از پاسارگاد و تخت جمشید به خراسان و نیشابور

راه نیشابور به هرات

راه نیشابور به مرو و آسیای مرکزی

راه نیشابور از سوی شمال به خبوشاه (قوچان) و شمال

راه نیشابور به دریای مازندران

راه نیشابور به جنوب و کرمان

راه نیشابور به ری و همدان و آذربایجان ( جاده ی ابریشم)

راه نیشابور به توس

راه نیشابور از راه کویر به یزد و کاشان

● دلایل طبیعی

کوه بینالود که از آن چشمه سارها و رودهای فراوان روان می شود و دامنه و دشت نیشابور را خرم و آبادان نگاه می دارد، و دشت گسترده ای که از همه سو در میان کوه ها قرار دارد و درازای آن نزدیک بر 200 کیلومتر و پهنای آن نزدیک به 50 کیلومتر که در بخشی از آن کویری خرد نیز پدید آمده است که روندگی و دمندگی هوا میان کوهسار و کویر نیز ویژگی دیگری بدان بخشیده چنان که همه گونه میوه و درخت و کشت و ورز در میان این کوه و کویر پدید می آید و خود به رونق بازار و بازرگانی آن یاری می رساند.

مقدسی از کسی به نام ابوبکر عبدوی گفتاری می آورد که: آب های کاریزها و رودها و چشمه سارهای نیشابور را اندازه گرفتم، با آب دجله برابر آمد! و این خود یکی از دلایل رگ آبادانی نیشابور است که همواره از مادر مهربان خویش کوه بینالود آب به سوی آن روان است و بر و بوم آن آبادان!

● دلایل سیاسی

خراسان، در زمان باستان بزرگ ترین بخش ایران و مهم ترین آن به شمار می رفت؛ و از گستردگی آن و بزرگی شهرهایش این خود پیداست، چنان که در انجمن های ایرانی، همواره پس از نام شاهنشاه نام سپاهپت خراسان برده می شد.

نامه ی شهرستان های ایران که از آن یاد کردیم و بسیار یاد کرده اند، نخستین شهر از ایران را چنین یاد می کند: در ناحیه ی خراسان، شهرستان سمرقند ... و از اینجا گستردگی زمین خراسان که از آن سوی سیر دریا، تا مرز کومش و بستام (دامغان و شاهرود) و از دریای آرال تا نیمروز و دریای هامون را در بر می گیرد با آمارها و شمارهای امروز چهآن نیز خود یک کشور بزرگ بوده و چنین پیداست که در بیشتر روزگاران، نیشابور پایتخت آن بوده است.

اما آنچه که برای پیش آمدن آسایش و آرامش در نیشابور شایسته ی یادآوری است، شهر باستانی توس است که در شمال بینالود قرار داشته و جایگاه ارتش و سپاه ایران برای پیشگیری از یورش های تاتاران بوده؛ و می باید سنجید که اگر در همه ی زمان ها آن ارتش آماده در نیشابور به سر می برد، بخشی بزرگ از شهر ویژه ی دژ ها و پادگان ها می شد و از رونق بازارها و کتابخانه ها و کارگاه ها می کاست ... و این چنین، نیشابور دارای دو سپر از سوی توران بود: یکی کوه بینالود و دیگری شهر گرامی توس، که پس از یورش مغولان دیگر از زیر آوار و خار و خاکستر بر نخاست!

مردمان دو شهر نزدیک به هم، همواره با هم دشمنی ای اندک دارند؛ و با نیش زبان یکدیگر را می آزارند ... اما درباره ی توس و نیشابور، شاید بنا به همین دلایل، دشمنی بیشترک بوده است؛ چنان که خواجه ابوالفضل بیهقی در تاریخ خویش می نویسد که: میان نیشابوریان و توسیان تعصب بوده است از قدیم الدهر باز، و چون سوری قصد حضرت کرد و برفت، آن مخاذیل فرصتی جستند و بسیار مردم مفسد بیامدند تا نیشابور را غارت کنند ...

و توس با آنکه جایگاه سپاه ایران بود، خود از شهرهای تابع نیشابور به شمار می رفت و نیشابور را پشت بدان شهر گرم بود.

● شهر مردم

با این سخنان پیداست که نیشابور از زمان باستان شهری مردمی بوده است و مردمان ایران روی بدان داشته اند، و در آنجا برای خویش کاخ برافراشته اند ... و این داستان، در روزگار پس از اسلام که جنبش های مردمی بیشتر توان و نیرو گرفت، و انبوه مردمان کشاورز و دستورز را شایندگی اندر شدن به گروه دبیران و نویسندگان پیدا شد، هیاهوی مردمی نیشابور نیز بیشتر فراگرفت تا بدانجا که می بینیم در روزگار ابوسعید ابی الخیر، درنیشابور، قماربازان نیز برای خود پادشاهی دارند: روزی شیخ ما، در نیشابور بر نشسته بود ( سوار بر اسب بود) و در جمع متصوفه در خدمت وی بودند، و به بازار فرو می شدند. جمعی برنایان (کودکان) می آمدند برهنه، هر یک ازارپایی (کفش) چرمین در پای کرده و یکی را بر گردن گرفته می آوردند. چون پیش شیخ رسیدند ، شیخ پرسید: این کیست؟ گفتند: امیر مقامران (قماربازان) است. شیخ او را گفت: این امیری به چه یافتی؟ گفت ای شیخ به راست باختن و پاک باختن! شیخ نعره ای بزد و گفت: راستباز باش و پاکباز باش و امیر باش...

و خراسانیان خود برای ابوسعید در خانقاه نیشابور تخت پادشاهی گذاشتند و او را بر چاربالش (تخت شاهی که از چهار سو باش داشته) می نشاندند و در برابرش چون در دربار شاهان به رده می ایستند، و فرستادگان عارفان دیگر شهرهای ایران را به پیشگاهش می بردند ... و با این کار، پشت به دستگاه پادشاهان فرمانروا بر ایران می کردند.

ایرانیان، هنگامی که پس از گذر از ستم بنی امیه اندک اندک ستم پنهان اما کاری بنی عباس را دیدند، در برابر بغداد، نرمک نرمک به آرایش پایتخت مردمی خویش برخاستند و از همه سو روی بدان آوردند. هیاهو مدرسه ها و مساجد و خانقاه های آن را فراگرفت، آمد و شد در بازارها و کاروانسراها آغاز شد، از نیشابور تا بلغار و روم کاروان ها به راه افتاد.

در اسرارالتوحید از یک بازرگان نیشابور یاد می شود که یک انباز ( شریک) در بلغار و یک انباز در نهرواله داشته است!

تذکرة الاولیاء در نیشابور از بازرگانی زرتشتی، بهرام نام، یاد می کند که توفان کشتی هایش را در دریا به غرق کشانده! در ساختن کاروانسرای زعفرانیه ی نیشابور که هنوز ویرانه های آن میان نیشابور و بیهق (سبزوار) برپاست، یاد می کنند که بازرگانی چینی برای آن که رونق بازار چین را به رخ بازرگانان ایرانی کشد، یک کاروان زعفران به ایران گسیل داشت و به کاروانسالار فرمود که هر آینه زعفران را به کسی بفروشد که یکجا توان خرید آن را داشته باشد؛ و بازرگان که از راه شمال شهرهای ایران را پیموده بود و خریدار نیافته بود، هنگام بازگشت در نیشابور به جایی رسید که بازرگانی کاروانسرایی می ساخت. از وی چگونگی را پرسیدند و او داستان را باز گفت. بازرگان نیشابوری را غیرت به جوش آمد و زعفران را یکجا از او بخرید و بفرمود تا در زیر پی ساختمان کاروانسرا ریزند و به کاروانسالار گفت به چین بازگرد و بگو که کاروان زعفران شما را در ایران در گل پی کاروانسرا ریختند ... نام این کاروانسرا زعفرانیه گردید و سده ها از آن بوی خوش زعفران می آمد.

در همین بازار امروز جهان، به رونق ترین کار آبگینه ی باستانی، آبگینه ی نیشابور است، و بایستی سنجید که آن بازار در زمان خود تا چه اندازه به رونق بوده است که هنوز بازار آبگینه ی جهان را در دست دارد!

در اسرارالتوحید می خوانیم که: شیخ ما، حسن مؤدب را گفت که این زر گیر و به بازار کرمانیان شو ... و بی گمان بازاری که از چارسوی کرمانیانش نام بر جای مانده، چارسوی رازیان و کاروانسرای همدانیان و تیم و تیمچه ی اردبیل و شیراز، خجند و سمرقند و بخارا و کابل و هرات را نیز داشته است.

شهری که عارفان ایرانی را از چارسو به خود فرا می خواند، شهری که شاعران و نویسندگان را در مدرسه ها و کتابخانه های خویش می پرورده ... شهری که بانگ درای کاروان هایش هنوز به گوش جان می رسد.

این چنین، داستان نیشابور به آفاق منتشر گشت و ایران و پادشاهان را نیز به سوی خود فرا خواند.

نخستین امیر ایرانی که در نیشابور پس از اسلام تخت نهاد، ابومسلم مرزوی سپاهبد جوانمرد ایرانی بود که به یاری سپاه خراسان بنی امیه را پس از یک سده ستم از بساط زمین بزدود. ( سال 131 ه.ق )

پس از سنبادگبر نیشابوری به خونخواهی ابومسلم از نیشابور برخاست و چند سال با سپاهیان بنی عباس جنگید و سالها شرق ایران را از دستبرد عباسیان آزاد کرد تا سال 138 هجری.

طاهریان ، از سال 206 در خراسان آزادی خود را از بغداد آشکار کردند، و در سال 207 نام مأمون را از خطبه های نماز بیفکندند و نیشابور را پایتخت خویش گردانیدند.

یعقوب لیث، در سال 259 بازمانده ی طاهریان را در نیشابور بشکست و چندی در نیشابور بزیست.

پس از شکست عمرولیث از امیر اسمعیل سامانی در سال 287 هجری، بخارا پایتخت خراسان گردید و همواره از سوی ایشان امیری بر نیشابور فرمان می راند؛ و در زمان فرزندان سبکتکین، نیشابور سر از فرمانروایان تاتار آزاد داشت و گهگاه شاهان سفری به آن شهر می کردند.

فرزندان سلجوق از آغاز کشاکش با فرزندان سبکتکین گاهگاه نیشابور را پایتخت قرار می دادند، اما آلب ارسلان و ملکشاه و سنجر بیشتر در این شهر به سر می بردند.

در سال 549 هجری در زمان سنجر سلجوقی چون غزان بر نیشابور یورش آوردند به مردم شهر نیشابور نامه نوشتند که آنان را بپذیرند و مردم شهر از پیشوای مذهبی خویش امام محمد یحیی فرمان خواستند و او فرمان به جنگ با آنان را داد ... و چون آنان پیروز شدند، شهر را به آتش کشیدند و همه ی کتابخانه ها را غارت کردند و کتابها را سوختند. چندان در دهان امام محمد یحیی خاک ریختند که او خفه شد! و شاعران بزرگ چون انوری و خاقانی در مرگ او سوگنامه ها سرودند، چنان که در زمان زندگیش مدح ها سروده بودند.

در زمان خوارزمشاهیان ( فرزند آلتونتاش ترک که به فرمان محمود بر خوارزم یعنی دل ایران فرمانروا شدند، و لقب خوارزمشاهی را تا ویران کردن ایران با خویش به این سو آن سو بردند) چنانکه همه ی تاریخ نویسان یک زبان اند، مردم شهر نیشابور خود به رهبری فرماندهان مردمی در برابر سپاه مغول ایستادند و جنگیدند. چون داماد چنگیز به تیر نیشابوریان کشته شد، آن یورشگر خونخوار تاریخ با همه ی سپاهیانش پیرامون شهر را بگرفت و سوگند خورد که نیشابور را ویران کند و بر فراز آن جو بکارد! مردم نیشابور از هیچ جای یاری نیافتند، اما خود در برابر سپاه مغول ایستادند و پیمان بستند که مغولان یک دختر از نیشابور نگیرند ... خانه به خانه جنگیدند و در هر خانه، آن گاه که چشمان آن خونخواران از در و دیوار شکسته به اندرون می افتاد ... پدر با شمشیر دخترکان و پسرکان خود و آنگاه بانوی خانه ی خود را می کشت، پس آنگاه بر دست مغولان کشته می شد ... و این چنین نیشابور به زیر خاک رفت!


ققنوس شرق فرزند نیشابور http abarshahr blogfa com منبع جنیدی فریدون نیشابور پایتخت فرهنگی نقل از وب نوشت روزنت نیشابوریان
مقالات ارسالی به آفتاب
Bookmark and Share
نظرات کاربران پیرامون این مقاله  
ثبت نظر شما  
 
 
 
              


 
  فروشگاه جوان امروز  
مستند تخت گازمستند تخت گاز
قیمت: 32400- 22800 تومان
ماه صیامماه صیام
قیمت: 8400- 7200 تومان
کلید بهشتکلید بهشت
قیمت: 13200- 12240 تومان
نرم افزار شادونهنرم افزار شادونه
قیمت: 9000- 7800 تومان
   تازه های ایران و جهان   
اجتماعی
پزشکی و سلامت
سیاسی
سینما و تلویزیون
موسيقي
سرگرمی
معارف اسلامی
حوادث
علم و فناوری
ورزش
استخدامی ها
چرا محمود کریمی امسال در بیت رهبری مداحی...
حاج محمود کریمی درباره عدم حضورش در مراسم امسال بیت رهبری گفت: برخی از...
استقرار پزشکان ایرانی در بین‌الحرمین
معاون عتبات عالیات مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال احمر گفت: همزمان با...
دستورالعمل جدید ضوابط فروش خودرو
دستورالعمل ضوابط و شرایط فروش خودرو در کشور تدوین شده و در انتظار اقدام...
پیام تبریک روحانی به مناسبت روز ملی...
رییس‌جمهور در پیامی فرارسیدن روز ملی ترکیه را به «رجب طیب اردوغان» رییس‌...
 
   
برچسب ها و کلمات کلیدی