موتورهای جستجو ابزار اصلی بازیابی اطلاعات در اینترنت محسوب می شوند. آشنایی با موتورهای مختلف جستجو به منظور بازیابی سریع و صحیح اطلاعات و جستجوی ركوردهای مرتبط مطلوب و اجتناب از بازیابی ركوردهای نامرتبط، یكی از نیازهای اساسی استفاده كنندگان از اینترنت است. آنچه برای جستجوگران اینترنت اهمیت دارد، صرفه جویی در وقت آنان است. در این قسمت، موتور جستجوی گوگل كه یكی از قوی ترین موتورهای جستجوی وب جهانی است، توضیح داده می شود. گوگل با پوشش بیش از 000/920/326/1 صفحهء وب و سرعت بازیابی قابل قبول (در كم تر از 5/0 ثانیه)، در وقت جستجوگر صرفه جویی می كند و مدعی است كه امكان جستجو به 25 زبان مختلف دنیا را فراهم می كند. این موتور جستجو از طریق نشانی www.google.com قابل دسترسی است. در زیر راهبردهای جستجو در گوگل شرح داده می شوتد.

1. جستجو در عنوان صفحهء وب

عنوان صفحهء وب ممكن است عنوان مقاله، كتاب، نام شخص، سازمان، كالا، خدمات، شركت، دارو, و غیره باشد. برای انجام جستجو در عنوان، در خانهء خالی مخصوص جستجو ابتدا كلمات allintitle به معنی تماماً در عنوان (بدون فاصله بین كلمات) و بعد ازآن, نشانهء دونقطه : را بدون فاصله تایپ كنید. آنگاه با یك فاصله، موضوع موردنظر را در قالب كلیدواژه تایپ كنید و روی گزینهء Goolgle Search كلیك یا اینتر كنید. به عنوان مثال، اگر جستجوگری دربارهء abstracting اطلاعات بخواهد، برای آن كه این عبارت در عنوان صفحات وب باشد، باید به این صورت عمل كند:allintitle: abstracting امكان استفاده از عملگرهای منطق بولی عملگر AND گوگل امكان جستجو با استفاده از عملگرهای منطقی بولی را فراهم می كند. از آنجا كه جستجو در گوگل مبتنی بر باهم بودن واژه ها یعنی استفاده از عملگر AND می باشد، دیگر نیازی به تایپ این عملگر نیست. مثلا‍ً برای جستجوی عبارت resource sharing در عنوان صفحات وب باید به این صورت عمل شود: allintitle: resource sharing

●جستجوی عبارت

برای جستجوی عبارتی و همجواری واژه ها از علامت نقل قول (") قبل و بعد از عبارت استفاده می شود. توجه داشته باشید كه بین این علامت و واژه های ابتدا و انتهای عبارت هیچ فاصله ای نباشد. برای جستجوی عبارت قبل با این شیوه، كافی است كه قبل و بعد از آن فقط علامت نقل قول (") گذاشته شود:

allintitle: resource sharing البته می توان قبل از واژه هایی كه بعد از اولین واژه می آیند، علامت بعلاوه (+) به معنی And را بدون فاصله تایپ كرد تا آن ها را با هم جستجو كند، ولی نیازی به این علامت نیست.allintitle: resource +sharingعلامت (+) كاربردهای دیگری هم دارد كه در زیر توضیح داده می شود: گوگل واژه ها و حروف عام را به عنوان واژه های غیرمجاز می شناسد و بطور خودكار واژه هایی مانند about، how، where، what، اعداد یك رقمی و تك (9-1)، فعل های كمكی مانندwas، are، is، حروف A-Z به صورت تك و تنها، حروف اضافه و تعریف و ربط مانند in، on، an، a، at و غیره را نادیده می گیرد، زیرا این واژه ها بندرت به اخص شدن جستجو كمك می كنند و بطور چشمگیری باعث كاهش سرعت در بازیابی اطلاعات می شوند. بنابراین، برای گنجاندن واژه های غیرمجاز مثل واژه های بالا در فرآیند جستجو، از علامت بعلاوه (+) قبل از آن ها استفاده كنید. توجه داشته باشید كه قبل از علامت بعلاوه (+) حتما فاصله باشد و بین آن و واژهء بعد فاصله نباشد. همچنین می توان درجستجوهای عبارتی از علامت بعلاوه استفاده كرد. به مثال های زیر توجه كنید:

allintitle: +what +is intellectual property

allintitle: World War +I german

allintitle: +where +is Iran

allintitle: Episode +I

allintitle: +about dazel

گوگل هایفن (علامت خط تیرهء بین كلمات)، ممیز، نقطه، علامت مساوی و آپوستروف ( ) را به عنوان متصل كننده های (رابط های) عبارتی می شناسد. مثلاً mother-in-law یك عبارت محسوب می شود، حتی اگر سه واژهء آن در نقل قول نیامده باشد. برای بازیابی آن می توان از علامت (") در ابتدا و انتهای عبارت نیز استفاده كرد. به نتایج جستجو در مثال های زیر توجه فرمایید؛ خواهید دید كه ركوردهای بازیابی شده تقریباً مشابه هستند.

allintitle: mother-in-law

allintitle: mother +in law

allintitle: self-determination

allintitle: self determination

● عملگر OR

برای جستجو با استفاده از عملگر OR به منظور بازیابی هر كدام از واژه ها، باید این عملگر را با حروف بزرگ تایپ كرد. اگر جستجوگری بدنبال صفحاتی باشد كه واژهء library یا libraries در عنوان آن ها باشد، باید به این صورت عمل كند:allintitle: library OR librariesبه خاطر داشته باشید كه برای جستجوی مفرد و جمع واژه ها از عملگر OR استفاده شود. به تعبیر دیگر، اگر به دنبال صفحاتی هستید كه مفرد یا جمع واژه ای در عنوان آنها باشد باید از عملگر OR استفاده نمایید. گوگل دقیقاً واژه ای را كه شما تایپ می نمایید جستجو می كند. بنابراین برای بازیابی مشتقات، مفرد یا جمع واژه ها یا مترادف های آن ها، از این عملگر استفاده كنید:allintitle: iran OR iran s OR Iranian OR Persian OR persian s

● عملگر NOT

برای جستجو با استفاده از عملگر NOT به منظور بازیابی نكردن یك یا چند واژه, باید قبل از واژه هایی كه نمی خواهید بازیابی شوند، علامت منها (-) را بدون فاصله تایپ كنید. البته مطمین شوید كه قبل از علامت منها فاصله باشد. مثلاً برای جستجوی صفحاتی كه واژهء Persia در عنوان آن ها باشد، ولی واژهء Persian یا Iran در آن ها نباشد، باید به این صورت عمل كنید:allintitle: Persia iran persrsianهدف از جستجو در عنوان صفحات وب كاهش ریزش كاذب اطلاعات و حذف ركوردهای نامربوط است. اگر در مورد موضوع مورد علاقه ركوردی پیدا نشد، كلماتی را كه دربارهء اطلاعاتی ندارند، حذف كنید تا جستجو عام تر شود و جامعیت جستجو بالا برود. اگر باز هم چیزی پیدا نشد، عبارت allintitle: را حذف كنید تا هرجا كه واژه یا واژه های موردنظر به كار رفته، بازیابی شود. بدیهی است كه در جستجوی ساده و خارج از عنوان صفحات وب نیز تدوین راهبردهای جستجو، اعم از جستجوی عبارتی و همجواری واژه ها یا جستجو با استفاده از عملگرهای بولی به شیوه ای كه برای عنوان به كار می رفت، ممكن خواهد بود. مثال:

1. And Resource Sharing

2. OR Library OR Libraries

3.NOT Persia iran -persian

1. جستجو در نشانی سایت وب یوآرال

منظور از این قسمت آن است كه اگر جستجوگری دنبال نشانی سایت وب هایی باشد كه واژه، نام شخص یا سازمان، علامت یا نام اختصاری خاصی در آن ها به كار رفته از این راهبرد استفاده كند. برای انجام عمل جستجو در نشانی سایت وب (یوآراِل)، در خانهء خالی مخصوص جستجو ابتدا عبارت allinurl (به معنی تماماً در نشانی سایت وب ) را بدون فاصله، و بعد از آن نشانهء دونقطه (:) را بدون فاصله تایپ كنید. سپس با یك فاصله، واژه، نام، علامت یا نام اختصاری موردنظر را تایپ و روی گزینهء Google Search كلیك یا اینتر كنید. مثلاً اگر جستجوگری به دنبال نشانی سایت وب هایی است كه واژهء Irandoc در آن ها به كار رفته، باید به این صورت عمل كند:allinurl: irandoc عملگر AND گوگل امكان جستجو با استفاده از عملگرهای بولی را برای جستجو در نشانی سایت وب ها نیز فراهم می كند. جستجو در این قسمت نیز مبتنی بر بودن AND است. بنابراین، دیگر نیازی به تایپ این عملگر نیست. مثلاً اگر جستجوگری بدنبال نشانی سایت وب های دانشگاهی ایران است، باید به این صورت عمل كند: allinurl: ac ir

● جستجوی عبارت

برای جستجوی عبارتی و همجواری واژه ها یا علایم و نام های اختصاری باید از علامت نقل قول (") در قبل و بعد از آن ها استفاده شود. توجه كنید كه بین علامت و واژه ها یا نام اختصاری، در ابتدا و انتها هیچ فاصله ای نباشد. برای جستجوی آدرس سایت های دانشگاهی ایران كافی است كه قبل و بعد از آن علایم مانند مثال پیشین، علامت (") بگذارید:allinurl: ac ir عملگر ORبرای استفاده از عملگر OR به منظور بازیابی هر كدام از واژه ها یا علایم و نام های اختصاری، باید این عملگر را با حروف بزرگ تایپ كنید. اگر جستجوگری بدنبال سایت هایی است كه واژهء Iran یا Iranian در آدرس آن ها باشد، باید به این صورت عمل كند: allinurl: iran OR Iranian عملگر NOTبرای جستجو با استفاده از عملگر NOT به منظور حذف یك واژه یا علامت اختصاری، باید قبل از واژه یا نام هایی كه نمی خواهید بازیابی شوند، علامت منها (-) را بدون فاصله تایپ كنید. مثلاً برای جستجوی آدرس سایت هایی كه علامت ac.ir در آن ها به كار رفته، ولی علامت ut در آن ها نباشد، به این صورت عمل كنید:allinurl: ac.ir -ut امكان جستجو در سایت بخصوص گوگل امكان جستجوی موضوع در یك سایت وب خاص را فراهم می كند. مثلاً اگر جستجوگری به دنبال صفحاتی است كه واژهء Indexing در عنوان آن ها و نشانی سایت وب آن ها هم www.ala.org باشد، ابتدا باید موضوع یا واژه های موردنظر را با هر رابطه ای كه می خواهد اعم از روابط بولی با استفاده از عملگرها، جستجوی عبارتی، یا جستجو در عنوان مشخص كند، سپس بعد از یك یا چند فاصلهء خالی، نشانی سایت موردنظر را بعد از عبارت (site:) به شكلی كه در زیر بیان می شود، تایپ نماید و موضوع موردنظر را در آن جستجو كند: allintitle: indexing site: www.ala.org همچنین گوگل امكان عدم جستجو در یك سایت خاص را فراهم می كند. در مثال قبل كافی است كه قبل از عبارت site یك علامت منها (-) بدون فاصله بگذارید؛ یعنی بگویید كه در مورد موضوع Indexing در سایت مذكور جستجو نكند: allintitle: indexing site: www.ala.org گوگل همچنین امكان بازیابی سایت هایی را كه نشانی سایت وب یك شخص، دانشگاه یا سازمان, و غیره را آورده اند و به آن پیوند شده اند فراهم می كند. برای پی بردن به این موضوع ابتدا واژهء link، و بعد از آن نشانهء دو نقطه (:) سپس نشانی سایت دلخواه را تایپ و اینتر كنید؛ خواهید دید كه چه سایت هایی به آن سایت پیوند شده اند. مثلاً اگر بخواهیم بدانیم كه چه سایت هایی نشانی سایت وب مركز اطلاعات و مدارك علمی ایران ( www.irandoc.ac.ir ) را در صفحهء خانگی خود گنجانده اند و به آن پیوند شده اند، باید به این صورت عمل كنید:link: www.irandoc.ac.ir