کد : 8409
تاریخ درج مقاله : جمعه 24 مهر 1388 
از آموزش راه دور تا دانشگاه مجازی
برنامه های توسعه منابع انسانی یکی از مهمترین چالش های دولت ها در استقرار نظام های جامع مبتنی بر فناوری ارتباطات و اطلاعات می باشند.
 گروه : علم و دانش / کامپیوتر و فناوری اطلاعات / اینترنت و شبکه
برنامه های توسعه منابع انسانی یکی از مهمترین چالش های دولت ها در استقرار نظام های جامع مبتنی بر فناوری ارتباطات و اطلاعات می باشند. همان گونه که فناوری ارتباطات و اطلاعات مکمل بازآفرینی سازمان ها در بسیاری از فرآیندهای کاری روزمره خود بوده است که نمونه های آن شامل بانکداری الکترونیکی، تجارت الکترونیکی، پست الکترونیکی، دولت الکترونیکی و ... می شود، حوزه یادگیری الکترونیکی یا آموزش الکترونیکی نوید بخش اجرایی شدن آرمان های به نظر دور از دسترس تا دو دهه قبل می باشد.

● مقدمه

برنامه های توسعه منابع انسانی یکی از مهمترین چالش های دولت ها در استقرار نظام های جامع مبتنی بر فناوری ارتباطات و اطلاعات می باشند. همان گونه که فناوری ارتباطات و اطلاعات مکمل بازآفرینی سازمان ها در بسیاری از فرآیندهای کاری روزمره خود بوده است که نمونه های آن شامل بانکداری الکترونیکی، تجارت الکترونیکی، پست الکترونیکی، دولت الکترونیکی و ... می شود، حوزه یادگیری الکترونیکی یا آموزش الکترونیکی نوید بخش اجرایی شدن آرمان های به نظر دور از دسترس تا دو دهه قبل می باشد. حذف محدودیت زمان، مکان و سن آموزش گیرنده که به عنوان آرمان های دوردست مطرح بوده است، امروزه دیگر محدودیت های بزرگی به نظر نمی رسند. از سوی دیگر نیازهای گسترده مهارتی جوامع دانایی محور و مبتنی برفناوری اطلاعات با ادامه استفاده از روش های سنتی نظام آموزشی قابل پاسخگویی نمی باشد. اگرچه نظام آموزش سنتی نیز دارای ویژگی هایی است که نادیده انگاشتن آن ویژگی ه، اثربخشی یادگیری را کاسته و عامل بروز ناهنجاری های بسیاری می گردد.

فناوری های یادگیری مبتنی بر کامپیوتر، یادگیری مبتنی بر وب، دانشگاه مجازی، کلاس مجازی بر خط که در سایه توسعه شبکه های گسترده جهانی ا مکان پذیر گشته اند، راه را بر ظهور شیوه های نوین آموزش هموار ساخته اند. امروزه روند رشد سرمایه گذاری جهانی در نظام های سنتی کاملاً رو به افول و در سال 2003 به مبلغ هفت میلیارد دلار رسیده، حال اینکه سرمایه گذاری در نظام های آموزش الکترونیکی دارای رشد روزافزون بوده و در سال 2003 به رقم 6 میلیارد رسیده است.

● e-learning چیست؟

▪ تعریف لغوی:

به مجموع فعالیت های آموزشی اطلاق می گردد که با استفاده از ابزارهای الکترونیک اعم از صوتی، تصویری، رایانه ای شبکه ای، مجازی صورت می گیرد.

▪ تعریف مفهومی:

یادگیری فعال و هوشمندی است که ضمن تحول در فرآیند یاددهی و یادگیری و مدیریت دانایی، در گسترش، تعمیق و پایدار نمودن فرهنگی ICT نقش اساسی و محوری خواهد داشت.

● سیر پیدایش و تحول آموزش مجازی

تاریخ تفکر آموزش از راه دور را باید در اواسط قرن بیستم جستجو کرد. ایده آموزش غیرحضوری که پیشینه تاریخی آموزش اینترنتی یا دانشگاه مجازی قلمداد می شود، به طرح دانشگاه آزاد (open university) که از سوی کشور انگلیس مطرح گردید، مربوط می شود. براساس این طرح، متقاضیان با استفاده از برنامه های تلویزیونی، آموزش های علمی لازم را می گذراندند و

سپس مدرک دریافت می کردند. همچنین با ابداع مفهوم کلینیک آزاد در ایالات متحده آمریکا (در دهه 1960) و با راه اندازی کارگاه مشورتی و کرسی های آموزشی در داخل این کشور، گام عملی بزرگتری در این زمینه برداشته شد. در دهه هفتاد میلادی با توجه به دسترسی گسترده و عمومی به کامپیوتر در آمریکا، تدریس غیرحضوری با استفاده از شیوه ای تحت عنوان modem bulletin board رایج شد و برای اولین بار، ارایه واحدهای درسی به صورت on line در اوایل دهه 1980 توسط یکی از بنیانگذاران دانشگاه مجازی در ایالات متحده آمریکا ابداع گردید. در سال 1988 برای اولین بار یک برنامه نرم افزاری قدرتمند که بیانگر تحول انقلابی در سیستم الکترونیکی بود، تحت عنوان استاد دیجیتالی (Digital-Prophessor) که یکی از موارد استفاده اولیه از کامپیوتر تلفنی در امور آموزشی را پیشنهاد می کرد، در آمریکا مورد استفاده قرار گرفت. از آن زمان تاکنون، دانشگاه مجازی تحولات زیادی را پشت سر گذاشته است؛ از جمله در سال 1995 مراکز علمی ـ آموزشی آمریکا با ایجاد تغییراتی در این سیستم و تقویت آن، به امکان گسترش شیوه آموزش الکترونیکی به سراسر دنیا دست یافته اند. اگرچه در ابتدای کار، افکار عمومی، کمپ ها و وب سایت های جهانی، از جمله سایت های مربوط به آموزش مجازی را هوس زودگذر ‍Passimg fad تلقی می کردند، اما امروزه شاهد ایجاد صدها سایت آموزشی با قابلیت ارایه بیش از پانصد عنوان درسی کم هزینه بر روی اینترنت جهانی هستیم که موضوعات بسیار گسترده و متفاوت علمی را تحت پوشش خود قرار داده اند. طبق یک برآورد آماری، بیش از یک میلیارد نفر در سراسر دنیا به اینترنت دسترسی داشته و به آن ملحق شده اند و یک میلیون نفر از آنها به سیستم آموزشی الکترونیکی دانشگاه های معتبر دنیا پیوسته و از این طریق به ادامه تحصیل پرداخته اند. بنابراین می توان ادعا کرد که در سطح بین المللی و با استفاده از تکنولوژی مدرن ارتباطات، یک مجمع جهانی یادگیری ایجاد شده است که نه تنها مراکز مختلف علمی، بلکه استادان و حتی دانشجویان رشته های مختلف علمی را با یکدیگر آشنا می کند و توان علمی ـ آموزشی آنان را بدون محدودیت زمانی و مکانی مورد استفاده مشترک قرار می دهد. بی تردید، در آینده نزدیک، آموزش غیرحضوری بیشترین فضا را در اینترنت اشغال خواهد کرد.

● پایان تکامل، آغاز فنا است

میزان موفقیت هر جامعه، وابسته به توان دانش پژوهانی دارد که درگیر فرایند یادگیری همیشگی هستند. اگر توان آن را نداریم که فردا را برای فرزندان خود به دلخواه بسازیم، شرط عقل است که جوانان خود را برای زندگی در شرایط فردا آماده سازیم. لازمه این امر خارج شدن از پوسته سنتی و قدیمی است که یادگیری را صرفاً قابل حصول در کلاس های درس و میزان دانایی حاصله را بر پایه درجه مدارک اخذ شده ارزیابی می کند.

تحصیلات کلاسیک و دانشگاهی همیشه جایگاه رفیع خود را حفظ خواهد نمود و دوره های آموزشی، هرگز نمی تواند جایگزین تحصیلات دانشگاهی بشود. در هر حال، دوره های آموزشی می تواند چگونگی کاربرد دانش خاص را به دانش پژوهان بیاموزد و باعث افزایش مهارت و شایستگی افراد شده و چگونگی انجام کار را به افراد بیاموزد. روش های یادگیری نیز خود از تغییرات فناوری مصون نبوده و در نتیجه، متأثر از آن می باشد.

مادامی که فناوری ها در حال تغییر ماهیت کاری و تجاری هستند، نحوه ارایه آموزش را نیز دچار تحول می کنند و از آنجا که نحوه یادگیری افراد متفاوت می باشد، می بایستی اصول ذیل را مد نظر داشت.

آموزش باید براساس سبک یادگیری افراد بنا شده باشد، زیرا وقتی که سخن از یادگیری است، یک نسخه و اندازه مناسب بری همگان وجود ندارد و نمی توان با یک استراتژی نیاز تمام دانش پژوهان را فراهم آورد.

آموزش باید براساس رسیدن به یک هدف خاص، طرح ریزی شود و برنامه اجرایی آن نیز از روش تکاملی پیروی نماید تا بتوان با اندازه گیری نتایج حاصله و مقایسه آن با اهداف تعیین شده، میزان انحراف را تشخیص داد.

باید از آخرین فناوری های روز جهت هرچه کاراتر و مؤثرتر کردن برنامه های اجرایی و دستیابی به نتایج مطلوبتر بهره برد.

● تغییر چهره آموزش در جهان

فناوری ارتباطات و اطلاعات در مدت زمان کوتاهی که از پیدایش آن می گذرد توانسته است تغییرات فراوانی را در نحوه زندگی بشر به وجود آورد. یکی از بسترهایی که سهم عمده ای از این تغییرات را به خود اختصاص داده است آموزش است. آموزش های مبتنی بر تکنولوژی نوین اینترنت، با تغییرات بنیادینی که در مفاهیم آموزش سنتی ایجاد کرده است، توانسته است بسیاری از ناکارآمدی های سیستم های سنتی آموزشی را رفع کرده و دگرگونی های اساسی را در آموزش به وجود آورد. محور تغییرات ایجاد شده، حذف زمان، مکان و محدودیت های منابع آموزشی از سیستم های سنتی است. این امر سبب تغییر روش ها و رویکردها در امر آموزش شده است. فناوری اطلاعات، امکانات زیادی را در اختیار افراد قرار می دهد. با استفاده از دنیای مجازی در آموزش، می توان به روش های نوین و کارآمدی از آموزش دست یافت. استفاده از چنین سیستم هایی که از امکانات دنیای مجازی استفاده می کنند می تواند سبب افزایش بهره وری آموزش، انعطاف پذیری در زمان و مکان، کاهش ترافیک و آلودگی ناشی از رفت و آمد در شهرهای بزرگ شوند.

● از آموزش کلاسیک تا الکترونیک

تکنولوژی ارتباطات و اطلاعات بخش آموزش را نیز متأثر ساخته و به شکلی پیوسته و فزاینده در حال تغییر محیط معارف آموزشی و یا ارایه بسترهای مختلف یادگیری است. این تغییرات به هیچ وجه در اضافه کردن چند رسانه دیگر به جمع رسانه های موزشی قبلی در آ موزش متعارف و معمولی و به عبارت دیگر حضوری خلاصه نمی شود، بلکه نوع جدیدی از آموزش را امکان پذیر ساخته است. نتیجه چنین تغییری، روبرو شدن با موقعیت متفاوت متعلم و نقش جدید معلم می باشد.

بخش آموزش در یک نگاه تقابلی با سه نوع بستر در قالب: آموزش کلاسیک(c-learning)، موزش الکترونیکی (e-learning) و آموزش نوین حضوری (o-learning) روبرو است و در هر کدام نوع دیگری از ارتباط طرفین آموزش (معلم و متعلم) مطرح است. تدریس و تحصیل در هر کدام از این بسترها، تغییر نگرش در رفتار آموزشی، ساختار تحصیلی و ارایه محتوا را می طلبد و استفاده به جا از هر کدام از بستره، نیازمند بررسی عمیق تری می باشد.

تغییر در رفتار آموزشی و همچنین در تصوری که از سیستم آموزشی وجود دارد، با نیاز به استفاده از محتوای آموزش، بدون وابستگی به زمان و مکان (و فرد مدرس) همراه شده است و نیاز به دسترسی با محدودیت کمتر به اطلاعاتی که در شبکه های مختلف وجود دارد و همچنین یادگیری سریعتر و (بهتر) عجین شده است. مقایسه انواع آموزش و مقایسه اجباری و دایمی آن با آموزش متعارف، از یک طرف زمینه را برای به چالش کشیدن و نشان دادن اقلیت ها و یا عدم توانایی های هریک مهیا ساخته است و از طرفی دیگر خصیصه مثبت آموزش های نوین با امکانات چندرسانه ای خود و عدم وابستگی به حالات روحی موضعی و یا دوره ای مدرس (و فراگیر) و با ادعای کیفیت بالاتر و ارایه بهتر دانش (با شعار در اختیارداشتن خصیصه های مثبت آموزش حضوری)، متعلم را در شرایطی بهتر قرار داده است و معلم را وادار کرده در ارایه تدریس خویش (قدری) فکورانه تر حرکت کند.

● آیا زمان آموزش مبتنی بر وب فرا رسیده است؟

آموزش مبتنی بر وب که آن را اصطلاحاً WBT1 می نامند، شامل تمام آموزش هایی است که از طریق وب به موزش گیرندگان ارایه می گردد. بسیاری از شرکت هایی که قبلاً WBT را به عنوان یک مد زودگذر در نظر می گرفتند، امروزه به دلیل انعطاف پذیری، تعاملی بودن و سایر مزیت های این روش آموزشی، به سرعت در حال ارایه برنامه های آموزشی Online هستند. اما آیا واقعاً سازمان شما برای استفاده از موزش مبتنی بر وب آماده است؟ علیرغم هیجان، امکانات و جاذبه هایی که استفاده از این روش به همراه دارد، جهش به آن با عجله و بدون تجزیه وتحلیل اینکه چه کسی، چه چیزی، چه وقت و چرا باید از آن استفاده کند، ممکن است منجر به ایجاد یک فاجعه یا باعث شکست شود.

امروزه مشخص شده که آموزش در موفقیت های تجاری و توسعه نقش مهمی دارد و از ارزشی استراتژیک برخوردار است. حال باید بسیار هوشیار باشیم که چرا باید مسیری را که دارای عیب و نقص است شروع کنیم؟ شروع کورکورانه یک آموزش مبتنی بر وب بدون توجه به انعطاف پذیری، خلاقیت، اثربخشی، مقرون به صرفه بودن و سایر عوامل ریسک بسیار بالایی است.

در بسیاری از سازمان ها استفاده از WBT به دلیل فشارهایی است که از طرف مدیران برای استفاده از فناوری اینترنت به واحدها وارد می شود. در برخی از سازمان ها این شیوه آموزشی فقط برای تأمین هزینه های اینترنت سازمان می باشد؛ در حالی که بهترین دلیل برای استفاده از این روش، سودآوری آن، قابلیت بازاریابی، اعتبار و بسیاری موارد دیگر است. خوشبختانه این دوره ها به آموزش، نگهداری و حفظ کارکنان کمک می کنند؛ گرچه تمام موارد ذکر شده، امتیازات فوق العاده ای برای موفقیت های شیوه آموزش مبتنی بر وب می باشند؛ اما اینها به تنهایی دلایل خوبی برای عرضه تجارت WBT نیستند. به هر علتی که تجارت ارایه آموزش مبتنی بر وب پیوسته رو به افزایش باشد، گسترش برنامه های آ موزشی وب با سرعت نجومی رو به رشد است؛ به طوری که از سال 1998 تا سال 2002 این میزان دو برابر شده است. تجربیات پیش گویی می کند که جهش عمده بعدی در صنعت آموزش یک روش ترکیبی است؛ یعنی مجموعه ای از آموزش معلم مدار و آموزش مبتنی بر تکنولوژی که شامل آموزش همزمان و غیرهمزمان On-Line، آموزش به وسیله CD-Rom، ویدیو و ماهواره خواهد بود.

آموزش می تواند با انواع مختلف رسانه ها ارایه شود، از قبیل کلاس های درس سنتی و آموزش مبتنی بر کامپیوتر. انتخاب فناوری اینترنت برای ارایه آموزش باید فقط بعد از بررسی عواملی مانند چه کسی باید بیاموزد؟ چه چیزی قرار است آموزش داده شود؟ کجا آموزش صورت می گیرد؟ چه طور آموزش حمایت می شود و چه وقت باید آموزش انجام بگیرد؟ صورت پذیرد.

● انتخاب یا اجبار

گذار از جامعه صنعتی به جامعه اطلاعاتی لزوماً به مفهوم حرکتی تکاملی نیست بلکه معادل جهشی ساختاری است. همان گونه که گذار از زنجیره قاطر ـ گاری ـ درشکه به اتومبیل ـ ترن ـ هواپیما ؛ هرچند در درون هریک از زنجیره ها حرکتی تکاملی است ولی تغییر مکان از یک زنجیره به زنجیره دیگر، جهشی ساختاری می باشد. همین رابطه در تغییر مکان از بزرگراه اتومبیل رو یا کریدور هوایی به بزرگراه اطلاعاتی و ارتباطی صادق است. اگر در تغییرات قبلی، افزایش سرعت حرکت در سیر و سفر اساس بوده است، در این تغییر ساختاری اخیر، کلاً حذف حرکت فیزیکی و سیر و سفر در کار است، یعنی امکان انجام کار بدون حرکت فیزیکی؛ و این جهشی ساختاری است که در مناسبات دنیای نوین غیرقابل اجتناب است. در نتیجه این تغییر مکان و گذار به جامعه اطلاعاتی نه یک انتخاب، بلکه یک اجبار است.

● معضل یا فرصت

هرچند که گذار به جامعه اطلاعاتی مستلزم تغییرات بسیار گسترده و ژرف در روش، منش و مناسبات اجتماعی می باشد، اما نباید این تحول را لزوماً به عنوان یک معضل بزرگ محسوب نمود. اگر گذار از جامعه سنتی به جامعه صنعتی با معضلات بیشماری از جمله مسیله وابستگی فنی و اقتصادی و به تبع آن وابستگی فرهنگی، اجتماعی و نهایتاً وابستگی سیاسی و نظامی همراه بوده است، در گذار به جامعه اطلاعاتی فرصت هایی به چشم می خورد که می تواند در جهت عکس آنها عمل نماید. دلیل اصلی این امر وجود هزاران نفر از مولدین و مبتکران ایرانی در بطن تحولات فن آوری اطلاعات و ارتباطات در پیشرفته ترین مراکز جهان است. این موقعیت شرایط استثنایی تاریخی ای را به وجود آورده است که برای نخستین بار امکان جهش از موقعیت عقب ماندگی به موقعیت پیشرفته ای را برای کشور ما فراهم آورده است. حضور فعال و مؤثر متخصصان و نخبگان ایرانی در مهم ترین مراکز علمی و پژوهشی اروپا، آمریکای شمالی و اقیانوسیه نیز فرصتی گرانبها به وجود آورده است که انتقال دانش، تجربه و فن آوری اطلاعات و ارتباطات را امکان پذیر می نماید. این فرصت تاریخی برای گذار به جامعه اطلاعاتی در مورد کمتر کشوری صدق می کند.

● سرمایه بری یا سرمایه آوری

بزرگترین تنگنای گذار به جامعه صنعتی، معضل همیشگی سرمایه بری آن بوده و هست. گذار به جامعه اطلاعاتی لزوماً از چنین ویژگی برخوردار نیست. گذار به جامعه صنعتی، طولانی، سرمایه بر، پرحجم و پرمشقت است. مستلزم کار ساخت و ساز بسیار عظیم، سرمایه های بسیار عظیم تر و دیر بازده است. کاری که عمدتاً از دست افراد و گروه های خصوصی ساخته نیست و در نتیجه گذار به جامعه صنعتی در جهان سوم کار دولت ها بوده است. در نتیجه، به جای گذار از جامعه سنتی به جامعه صنعتی، در واقع گذار به جامعه دولتی صورت گرفته است. این معضل سرمایه بری و طبعاً دولتمداری ، لزوماً در گذار به جامعه اطلاعاتی غیرقابل اجتناب نیست. مراحل گام نهادن در پهنه اطلاعات و ارتباطات، هریک به خودی خود اشتغال زا و همراه با ارزش که ناشی از افزایش کارآیی زیاد با سرمایه گذاری نسبتاً کم می باشد. در واقع، در هر گام از این حرکت، لزوم سرمایه گذاری سنگین در بسیاری از بخش ها حذف یا تا حدود زیادی کاهش می یابد. در نتیجه، هر مرحله از این حرکت خود سرمایه آور است. افزایش کارآیی نیروی انسانی که مهمترین عامل تولید است، در این میان از بیشترین سهم برخوردار است. آموزش مجازی یا ای ـ فراگیری نیز کلید گذار نیروی انسانی به جامعه اطلاعاتی می باشد.

● آموزش الکترونیکی و تور جهان گستر

در گذشته در نظام آموزش از راه دور مطالب را از طریق پست برای دانش آموزان و دانشجویان می فرستادند و خبری از زمان بندی های رسمی دانشگاهی، مانند نیمسال تحصیلی نبود. اما اکنون ویژگی های خاص تور جهان گستر اوضاع را عوض کرده است و انبوهی از فرصت های آموزشی ایجاد کرده است که برخی از آنها عبارت اند از: امکان به اشتراک گذاشتن مطالب (عکس، نوشتار، نمودار، فیلم و صوت) و امکان تعامل بین کاربران در چارچوب ابزارهای کاربر پسندی مانند: پست الکترونیکی، گپ سرا و گردهمایی های دیداری و شنیداری از راه دور.

چرا آموزش الکترونیکی این گونه شکوفا شده است و شتاب گرفته است؟ با توجه به آهنگ شتابان دگرگونی ها در جهان امروز، کسب دانش در کنار انجام کرهای روزمره به ضرورتی اجتناب ناپذیر تبدیل شده است. درگیری های کاری، اجتماعی و خانوادگی وقت زیادی برای انسان امروز باقی نگذاشته است و چاره ای نیست جز استفاده از آموزش الکترونیکی که از لحاظ وقت به صرفه تر است. در ضمن محل سکونت انسان، هرچه بیشتر از محل کار و آموزش فاصله می گیرد و انسان هرچه بیشتر خود را در چنبره حمل و نقل احساس می کند. بنابراین آموزشی راه گشا است که هنگام جابه جایی انسان با خودروها، قطار و کشتی میسر باشد و بتوان در اوقات فراغت از آن بهره گرفت.

پیشتازان بهره گیری از آموزش الکترونیکی کسانی هستند که مدام با کمبود وقت و فضا دست و پنجه نرم می کنند. کسانی هم در بهره گیری از این گونه آموزش کامیاب خواهند بود که به گونه ای استقلال خواهی، اعتماد به نفس و پشتکار در شخصیت شان وجود داشته باشد. ب این حال هنوز معیارهای کیفیت سنجی برای آموزش الکترونیکی از دیدگاه کاربران شکل نگرفته است و باید تحقیقات بیشتری در این زمینه صورت گیرد تا مشخص شود معیرهای مصرف کننده چیست. از این رو چاره ای نیست جز آن که دیدگاه های نهادهای آموزشی در این زمینه مورد بررسی قرار گیرد. بنابراین پرسش این است که از نظرگاه استادان و آموزگاران 9 مؤلفه کیفی، تعهدات مجریان، فن آوری، خدمات دانشجویی، برنامه ریزی آموزشی، استادان، بستر آموزشی، شففیت مالی، مقررات و ارزیابی را می توان برشمرد.

● دانشگاه های مجازی در ایران

تأسیس دانشگاه های مجازی در ایران را باید از دو دیدگاه فرهنگی و اقتصادی بررسی کرد.

در بعد فرهنگی تأسیس دانشگاه های مجازی فرصتی برای معرفی دانشگاه های ایران، فرهنگ و زبان ایران است. چنان که دانشگاه مجازی تامیل به همین منظور تأسیس شد تا زبانی را که رو به نابودی می رفت دوباره احیا کند. یا دانشگاه مجازی یهودیان که برای اهداف فرهنگی تأسیس شد.

از نظر اقتصادی نیز دانشگاه های مجازی به خاطر موقعیت سیاسی و فرهنگی ایران می تواند موجب جذب ارز آوری شود. ارزی که می توان از آن در تحقیق و یا توسعه دانشگاه ها بهره جست. از آن جایی که دانشگاه های مجازی هزینه های کمتری نسبت به دانشگاه های سنتی دارند، تأسیس دانشگاه های مجازی بسیار مقرون به صرفه است.

قدم اول برای تأسیس و برقراری این شیوه آموزشی در ایران، حل کردن مشکل اساسی ارتباط اینترنتی در ایران است. ارتباط اینترنتی الفبای دانشگاه مجازی است. برای دانشجویانی که از داخل ایران، خواستار تحصیل به این شیوه باشند، با وجود سرعت های پایین، استفاده مطلوب از کنفرانس های ویدیویی و شنیداری، ممکن نیست؛ علاوه بر این هزینه های استفاده از ارتباط اینترنتی در ایران نسبتاً بالاست، در حالی که در کشورهای دیگر، هم کیفیت و هم کمیت ارتباطات اینترنتی بهتر است.

خطوط تلفنی که به عنوان خطوط مخابراتی ارتباطی استفاده می شوند با سرعت های بسیار بالای ارتباطات جهانی (فیبرنوری) قابل مقایسه نیستند. در صورت سرویس دهی به دانشجویان خارج از ایران هم مشکل ارتباطی هم چنان باقی است؛ اگرچه بسیاری از کشورها برای ارتباط از کابل استفاده می کنند و سرعت های بالا و مطلوبی دارند، اما سرویس دهنده های ایرانی بسیار ضعیف عمل می کنند و در مقابل هک شدن بسیار آسیب پذیرند. اخیراً یک هکر خیرخواه تعداد زیادی از سایت های ایرانی را برای چند ساعتی از کار انداخت تا آسیب پذیری آنها را یادآوری کند.

در دروسی که نیاز به واحدهای عملی و یا شرکت در جلسات اینترنتی است، برنامه ریزی آموزشی نیاز به دقت بیشتری دارد. به هر حال، اگرچه ایران از این قافله عقب است، ولی با فاصله حرکت می کند. چراکه سیستم های ارتباطی ما بسیار ضعیف و آسیب پذیرند، ولی سرعت حیرت آور آن پدیده آموزشی، این نوع آموزش را برای ما نیز اجتناب ناپذیر کرده است و باید همراه با همه دنیا برای استفاده از آن تلاش کنیم.

قدم اول را باید با اصلاح و تکمیل پروژه های مخابراتی و رفع معایب سرویس دهنده برداشت که به سیاست های کلی مملکتی وابسته است و نه دانشگاه ها و یا مراکز آموزش عالی و قدم بعدی، دسترسی به آخرین روش های کامپیوتری مدیریتی و تربیت متخصصانی در این زمینه است تا آخرین پدیده های آموزشی را به کار گیرند.


نویسنده محمد مهدی فتوره چی منابع 1 کریم زادگان مقدم داود 1382 گزارش دبیر اولین همایش آموزش الکترونیکی چکیده مقالات تهران 2 دولت آبادی فرهاد 1382 مروری بر مقوله آموزش در عصر ارتباطات و آشنایی با اصول و انتظارات از یک سیستم آموزش الکترونیکی کارآمد چکیده مقالات تهران ص 3 3 شیخی محمدباقر 1381 دانشگاه مجازی نشریه مدت تهران 4 www iranu com 5 سپاسی مریم 1382 از دانشگاه مجازی چه میدانیم همشهری شماره 3217 ص 18 6 گزارش ویژه کیفیت در آموزش مجازی جهان رایانه شماره اول سال اول 7 جلالی علیاکبر 1382 یادگیری الکترونیک تغییر چهره آموزش در جهان چکیده مقالات همایش آموزش الکترونیکی تهران ص 26 8 حقانی نادر 1382 c learning e learning e learning چکیده مقالات تهران ص 29 9 کبیریفر فاطمه 1382 WBT آیا برای آموزش مبتنی بر وب آمادهاید چکیده مقالات همایش آموزش الکترونیکی تهران ص 54 آموزش فناوری اطلاعات
پایگاه اطلاع رسانی مدیران ایران