سیب زمینی یک گیاه یک ساله است که ما از غده های موجود در ریشه آن استفاده می کنیم. زادگاه اولیه آن در آمریکای جنوبی بوده و اولین بار توسط میرزا ملکُم خان به ایران آورده شده است، برای همین در ابتدا به آن " آلو ملکُم " می گفتند و اکنون هم در بعضی شهرهای ایران سیب زمینی را بنام آلو می شناسند.

سیب زمینی غنی از بتاکاروتن  ( پیش ساز ویتامین A  ) است که وقتی پخته می شود به آسانی جذب می شود.

ساقه و برگ های سیب زمینی حاوی سمی بنام سولانین است، بنابراین نباید آن را مصرف کرد، ولی جوشانده رقیق شده همین برگ ها را به عنوان ماده خواب آور  و آرامش دهنده اعصاب استفاده می کنند.

مهم ترین ماده اصلی موجود در سیب زمینی نشاسته است که معمولاً 9 تا 25 درصد آن را تشکیل می دهد، از این رو برای تامین انرژی ماده مفیدی است که نسبت به غلات کمتر تحت تاثیر آفات قرار می گیرد و پرورش آن آسان تر است. امروزه روسیه و آلمان بزرگ ترین تولید کنندگان سیب زمینی هستند.

سیب زمینی تقویت کننده قلب  ، محکم کننده لثه ، مسکن درد و زخم معده  است.

سیب زمینی  در بین سبزیجات حاوی ویتامین C  بالایی است و هر 100 گرم سیب زمینی 20 تا 25 میلی گرم ویتامین C دارد و برای تامین ویتامین C مورد نیاز برای جلوگیری از خونریزی لثه مفید است، ولی نکته بسیار مهم این است که در اثر ماندن در انبار و پخت نامناسب مقدار زیادی از ویتامین C آن به هدر می رود. برای اینکه سیب زمینی ویتامین C کمتری را از دست بدهد ، سعی کنید آن را در مقدارهای کم خریداری و نگهداری کنید و آن را با پوست بپزید . برای پخت ، اول آب را در ظرف جوش بیاورید. بعد سیب زمینی ها را در آن بیاندازید و پس از پخت آنها را از آب خارج کنید و نگذارید در آب گرم بمانند. سیب زمینی علاوه بر ویتامینC حاوی مواد مفید دیگری مثل پتاسیم ، فسفر  ، آهن  و منیزیم  است.

سیب زمینی پخته شده یا کباب شده با پوست، بیشترین مقدار ویتامین ها را داراست.

سیب زمینی حاوی مقدار زیادی ویتامین B6  است. یک فنجان سیب زمینی پخته 21 درصد B6 مورد نیاز روزانه شما را تامین می کند. می دانید که بسیاری از آنزیم های بدن خصوصاً آنهایی که در تبدیلات پروتئینی درگیر هستند به B6 محتاج هستند، در نتیجه برای تولید سلول های جدید احتیاج به B6 داریم . B6 برای ورزشکاران  بسیار حیاتی است و به آمادگی و بازسازی بدنشان کمک می کند . پس بهتر است حتماً در رژیمشان از آن استفاده کنند. B6 در جلوگیری از سرطان نیز مفید است. پس بهتر است بزرگسالان و افراد مسن حداقل هفته ای یک بار سیب زمینی را جایگزین دیگر مواد نشاسته ای کنند.

پخت آن بصورت تنوری و کباب شده موجب حفظ خاصیت سیب زمینی می شود ، ولی تهیه آن بصورت سرخ کرده و چیپس که در کشور ما معمول است بدترین نوع پخت این ماده غذایی مفید است. خوردن این شکل سیب زمینی برای اطفال مضر است و برای بزرگسالان نیز به دلیل روغن زیاد مشکل زاست ، مگر با توری روغن آن کاملاً جدا شود.

سایر خواص سیب زمینی :

- سیب زمینی ادرار  را زیاد می کند، در نتیجه برای کلیه  و مثانه مفید است.

- سیب زمینی حاوی آنزیم هایی است که برای التیام زخم های معده بسیار مفید است و برای تسکین مواضع متورم خارجی ، پخته آن را گرم بر روی محل آسیب دیده می گذارند که موجب التیام خواهد شد.

- ضماد خام آن را روی محل سوختگی و پلک ورم کرده می گذارند ( البته باید کاملاً استریل باشد ) و بسیار تسکین دهنده است.

چند نکته خانه داری در مورد سیب زمینی :

- اگر خورشت یا آش شما کمی شور شد ، تکه های سیب زمینی را در آن بریزید تا نمک اضافی را به خود جذب کند.

- پوره خام آن با شیر ماسک  خوبی برای پوست شماست.

- اگر پوست سیب زمینی را در کتری جرم گرفته بجوشانید قشر آهکی را بر طرف می کند.

- برای بر طرف کردن سم سولانین آن، می توانید آن را در آب و سرکه بپزید و آب پخت را دور بریزید.

یک نکته مهم:

جوانه زدن سیب زمینی باعث افزایش سولانین شده و مصرف زیاد آن موجب مسمومیت می شود. پس جوانه ها و قسمتهای سبز زیر پوست را کاملاً جدا کنید.

بهترین روش نگهداری سیب زمینی در منزل :

آن را در حجم کم در جعبه های چوبی که از کف انبار یا محل نگهداری 40 سانتیمتر فاصله داشته باشد قرار دهید. دمای محل نگهداری بهتر است 4 درجه بالای صفر و نیز تاریک باشد که از جوانه زدن آن جلوگیری شود.

واما

تحقيقات جديد نشان مي دهدکه پودرساخته شده از سيب زميني معمولي مي تواند خون رامنعقد کند، بريدگي هاي کوچک را ببندد و به روشهاي جراحي کمک مي کند با ماليدن پودرمانند يک اسفنج خون را پاک کرده ويک مکانيسم اوليه انعقادي را آغاز مي کند سپس فرآيند طبيعي لخته شدن جاي آن را مي گيرد و آميلازها پودر را تجديد مي کند. نتايج اين مطالعات در نشست سالانه انجمن متخصصين بيهوشي آمريکا ارائه شده است .
(اين يک مکانيسم عمل جديد است ، اين پودر خيلي مؤثر است و به نظر مي رسد عوارض جانبي ندارد ) . ارث و همکارانش اثر بخشي و ايمني پودر را در درمان بريدگي هاي سطحي پوست در30 داوطلب سالم بزرگسال آزمايش کردند؛ در اين مطالعات ، 2 بريدگي يکسان به طول 5ميلي متر وعمق يک ميلي متر به فاصله ي 2 ميلي متر از هم روي هر بازوي داوطلب ايجادشد ، خون پاک شد و سپس پودر به سرعت روي يکي از بريدگي ها به کار برده شد وهر دوبرش تحت فشار قرار گرفتند.
محققان زماني را که خونريزي در هر بريدگي قطع شد ثبت کردند همچنين عکس هايي را در دقيقه دهم ، روز هفتم وروز سي ام بعد از بريدگي هاتهيه کردند.
در بيشتر بريدگي هاي تحت درمان با پودر خونريزي تقريباً فوري قطع شد ؛ ولي در بريدگي هايي که تنها تحت فشار قرار گرفته بودند خونريزي به طور متوسط 6دقيقه طول کشيد .
اين پودر کرم رنگ سال گذشته به وسيله ي سازمان دارو و غذاي آمريکا (fda) تاييد شده است واز نشاسته ي خالص شده که به صورت ذرات کروي آسياب شده تشکيل گرديده است چنين مطرح شده که اين پودر ميتواند به سرعت وبه سلامت وبه طورمؤثر خون را در سطح جراحت هاي شديد منعقد کند و ممکن است نياز به تزريق خون را که خطرات خاص خود را دارد از بين ببرد .
يک فايده ي بزرگ اين محصول آن است که برخلاف بيشتر مواد منعقد کننده ي خون نيازي به آماده سازي يا سردکردن ندارد . ارث ميگويد : نشاسته به سرعت در حدود 24 ساعت تجزيه مي شود ، اين مهم است زيرا شانس کمي براي عفونت يا واکنش جسم خارجي وجود خواهد داشت.
مصرف نكردن سيب زميني در وعده هاي غذايي مختلف مي تواند موجب بروز مشكلات عصبي و پرخاشگري شود. سيب زميني ازگروه كربوهيدراتها است كه به گروه نشاسته نيز معروف است , ارزش غذايي و فيبر غذايي است . ويتامين هاي B اين گروه شامل انواع ويتامين هاي گروه نقش مهمي در سلامت بدن به ويژه در مورد رشد مو و سلول هاي B گروه عصبي دارد. سيب زميني به علت دارابودن فيبر غذايي مناسب , در تنظيم عمل كرد دستگاه گوارش وجلوگيري از يبوست مفيد است و به اين صورت كه فيبر غذاي موجود در سيب زميني پس از ورود به دستگاه گوارش به شكل اسفنج درمي آيد و آب را به خود جذب مي كند و به شكل مواد حجيم به عنوان محرك روده وتسويه روده عمل مي كند .
حذف سيب زميني و يا به صورت كلي حذف گروه كربوهيدراتهامي تواند موجب بروز مشكلات عصبي , پرخاشگري , يبوست مي شود