موزه منحصر بفرد و تخصصی دوران قاجار در تبریز مسافران نوروزی را برای سیر و تفحص در تاریخ و فرهنگ مقطع مهمی از تاریخ معاصر ایران فرا می خواند.
موزه دوره قاجاریه در تبریز از معدود موزه ها ی تخصصی و موضو عی در سطح کشور است که در د هه سوم انقلاب توسط میر اث فر هنگی به عنو ان محلی بر ا ی سیر در مقطعی حساس از تاریخ کشورمان در اختیار میهمانان نوروز ی در تعطیلات فروردین 88 قر ار د ارد.
این موزه در عمارت دیو انی امیرنظام گروسی از امر ا ی بزرگ قاجاریه در تبریز ایجاد شده و خود این ساختمان نیز که مر احل بازساز ی آن نیز خوب و مناسب انجام گرفته است ، مورد استقبال ا هالی فر هنگ و محققان علم تاریخ قر ار گرفته است .
این موزه دیدنی در محله " ششگلان " از مناطق تاریخی و ا عیانی تبریز در دوره قاجاریه قر ار د ارد.
در این محله از شهر تبریز در دوره حکومت حدود 150ساله قاجاریه در ایر ان ، بنا ها ی بدیع با معمار ی و سبک همان دوره ایجاد شده است که معدود ی از آن ها، هنوز هم چشنو از بوده و با مقاومت خود در بر ابر حو ادث تاریخی و روید اد ها ی معاصر گو ا هی بر وضعیت اجتما عی شهر ولایت عهد نشین تبریز در دوره قاجاریه هستند.
تالار ها ی جالب و دیدنی این بنا به نمایش آثار مختلف هنر ی و صنایع دستی متعلق به دور ان قاجار اختصاص یافته است . بخش تندیس و تابلو ها ی تصویر ی در این موزه بر ا ی بازدید هر ایر انی جالب و تامل بر انگیز است . عکس هایی در این موزه عرضه شده است که بادوربین ها ی ابتد ایی که در دوره ناصر ی و ارد ایر ان شده است عکسبرد ار ی شده اند.
نفایس دیگر ی چون خاتم کار ی ها ، خوشنویسی دستنویس ها، لباس ها و برخی وسایل و ابز ار زندگی از منظر مردم شناسی و بررسی اجتما عی نیز حایز و جذ اب هستند.
تاریخ احد اث عمارت امیرنظام گروسی ر ا با توجه به سبک معمار ی آن به عهد ناصر الدین شاه قاجار نسبت می د هند.
زیربنا ی این خانه جالب و دیدنی د ار ا ی یک هز ار و 500 متر مربع زیربنا در دو طبقه و سه هز ار متر مربع ا عیانی است .
در طبقه اول این بنا، حوضخانه وسیعی قر ار د ارد که با د الان ها ی طرفین به حیاط و اتاق ها ی مجاور ارتباط د ارد.
در ضلع شرقی آن نیز چهار اتاق و درضلع غربی هفت اتاق وجود د ارد، حوضخانه با ستون ها ی سنگی و طاق ها ی آجر ی بسیار زیبا آر استه شده است .
در طبقه بالا ی عمارت یا خانه امیرنظام دو باب پذیر ایی نسبتا بزرگ که در دور ان گذشته به آن ها طنبی اتلاق می شد وجود د ارد که از هر دو طرف به ایو ان سرتاسر ی روبه حیات با 16 ستون منتهی می شود. نما ی ساختمان با ایو ان و گچکار ی بدیع زیبایی خاصی به آن بخشیده است .
در طرفین د الان ها در ضلع شرقی چهارسالن و در ضلع غربی سه اتاق وجود د ارد و خانه مشتمل بر دو حیاط اندرونی و بیرونی است .
از تزیینات خانه تاریخی امیرنظام می تو ان به گچبر ی ها ی زیبا و منقوش در نما ی شمالی و غربی ،پنجره ها ی مشبک اروسی با شیشه ها ی رنگی ، شومینه سنتی ، حوضخانه ، گچبر ی و آینه کار ی سقف شاه نشین اشاره کرد.
در این خانه تاریخی که به عنو ان موزه قاجار در سال 1384 ر اه اند از ی شده است ، تالار هایی بر ا ی نمایش آثار بافته ، چینی ، آبگینه ، سکه ، ابز ار موسیقی ، خاتم و ابز ار ها ی فلز ات دوره قاجار اختصاص یافته است .
طبقه زیرزمین این موزه نیز به تالار ها ی رجال و فر امین ، سنگ ، اسلحه و تالار معمار ی و شهرساز ی دوره قاجاریه اختصاص د ارد.
از جمله آثار ارزنده موجود در موزه قاجار تبریز می تو ان به مجسمه ها ی مختلف صاحب منصبان و شخصیت ها ی برجسته دوره قاجار نظیر عباس میرز ا ولیعهد، امیرکبیر، میرز ا عیسی قایم مقام فر ا هانی ، میرز ا ابو القاسم قایم مقام فر ا هانی ، امیر نظام زنگنه و امیرنظام گروسی اشاره کرد.
دید ار گردشگران از این عمارت بزرگ و منحصر بفرد در تبریز مرور ی بر بخشی از تاریخ معاصر ایر ان و نیز مرور تاریخ شهر ولیعهد نشین تبریز خو ا هد بود. این عمارت که اکنون از آن به عنو ان موزه دوره قاجار یاد می شود در نزدیکی مقبره الشعر ا ی تبریز مدفن بیش از 14 شا عر بزرگ و نامی ایر ان زمین قر ار رفته است که بدون تردید مناسبتی جذ اب بر ا ی ا هالی فر هنگ در تعطیلات نوروز ی خو ا هد بود.
ایرنا
روزنامه جام جم www jamejamonline ir