گسترده شدن استفاده از فناوری اطلاعات تقریبا در تمامی عرصه های زندگی و حیات انسان، اهمیت و نقش تولید کنندگان محصولات نرم افزاری را به شدت افزایش داده است. در این جا لفظ تولیدکنندگان به مجموعه افرادی اطلاق می شود که درطول چرخه حیات یک سیستم نرم افزاری در ساخت، توسعه و نگه داری آن مشارکت دارند.

کشور ما هنوز دوران اولیه بلو غ خود را در عرصهIT تجربه می کند، دوره ای سرشار از مسایل و چالش های گوناگون. چالش هایی که برخی از آن ها به سیاست های کلان کشور مرتبط و برخی دیگر زاییده ویژگی های خاص نرم افزار و دست اندرکاران تولید و توسعه ی آن است. این چالش ها به اشکال مختلف در مقابل تمامی دست اندرکاران این حوزه و به ویژه مدیر یک پروژه ی نرم افزاری عرض اندام می کنند. عوامل زیر را می توان سرچشمه بخش بزرگی از مشکلات این حوزه به شمار آورد:

▪تکمیل نكردن زیر ساخت های ضروری IT

▪فراگیر نشدن فرهنگ استفاده از این فناوری در بخش وسیعی از حوزه ها

▪ارزان بودن نرم افزار بر خلاف هزینه ی تولید بالای آن و رعایت نكردن حقوق تولید کنندگان محصولات نرم افزار به شکلی که بسیاری از نرم افزارها (چه نرم افزارهای تولید داخل و چه تولید خارج) به راحتی و با قیمتی بسیار اندك در دسترس همگان است.

▪نبود سرمایه گذاری مناسب برای پژوهش و تحقیق در حوزه نرم افزار. اگرچه مساعدت هایی در اختیار بخش های مختلف خصوصی و دولتی در چهارچوب طرح های مختلف قرار گرفته است، عمده ی این سرمایه ها اغلب به سمت بخش های سخت افزاری سرازیر و در عمل سرمایه گذاری در عرصه تولید و به تناسب آن تحقیق و پژوهش کاربردی حوزه ی نرم افزار که در زمره ی سود آورترین عرصه های اقتصادی در دنیا شناخته می شود، بسیار اندک است.

▪ناتوانی های شرکت های تولید نرم افزار - دست اندر کاران تولید نرم افزار در کشور ما بیش تر شرکت های کوچک نرم افزاری با پشتوانه های مالی اندک هستند. شرکت هایی که هنوز بلوغ سازمانی کافی نیافته اند، قادر نیستند متناسب با متحول ترین عرصه ی تکنولوژیک رشد كنند.

▪قراردادهای ناپخته. بیش تریان مشتریان مهم حوزه ی نرم افزار را سازمان های دولتی و نیمه دولتی تشکیل می دهند. قراردادهای تولید نرم افزار، قراردادهایی ناپخته و یک طرفه هستند و مجریان چنین پروژه هایی، با وجود آگاهی نسبت به ضعف های آن بیش تر اوقات به دلایل اقتصادی مجبور به پذیرش آن ها هستند.

●مدیر پروژه و چالش های پیش رو

در چنین فضایی مدیران پروژه های نرم افزاری با چالش ها، مسایل و مشکلات بسیاری رو به رو هستند که بخش عمده ی آن به ارتباط با سه گروه اصلی زیر بازمی گردد:

▪کارفرمایان (مشتریان)

▪اعضای تیم یا کارکنان بخش های نرم افزار

▪مدیران شركت های نرم افزاری

1- کارفرمایان و مشتریان

گروه اصلی و ذی نفع مرتبط با یک محصول نرم افزاری را مشتریان یا کاربران آن تشکیل می دهند. کسانی که در حقیقت تامین کننده ی منابع مالی لازم برای تولید آن به شمار می روند. شاید به جرات بتوان گفت که بیش ترین چالش ها در تقابل با این گروه - که عمده ترین تامین کننده ی منابع مالی بخش های تولید نرم افزار هم هستند- رخ می نماید. در عرصه ی ارتباط مدیران پروژه با این گروه مسایلی وجود دارد که ریشه ی آن را می توان در میان موارد زیر جست وجو کرد:

▪بخش هایIT همچنان در اغلب سازمان ها و مراکز صنعتی، خدماتی و بازرگانی سازمان ضعیفی دارند و از دانش و فناوری روز، در عرصه ای که تکامل و تحول در آن، ساعت به ساعت رخ می نماید، به دور هستند.

▪ کاربران، مدیران و دی نفعان یک سیستم نرم افزاری دید روشنی از نرم افزار و قابلیت های آن ندارند.

▪نرم افزار هنوز به عنوان کالایی ارزشمند شناخته نشده و کارفرمایان و مشتریان نرم افزار اگر چه حاضر هستند بهای بالایی را برای یک سخت افزار، برای مثال یک مانیتور، بپردازند، در صرف هزینه برای نرم افزار به شدت خوددار اند.

▪در مزایای خرید، تولید و استفاده از نرم افزار تردید دارند.

▪ دید روشنی از نیازهای خود و قابلیت مکانیزاسیون آن ها ندارند.

▪ دید روشنی از حجم تلاش لازم برای تولید یک نرم افزار ندارند.

▪ به ویژه در موازنه طرف های قرارداد ساخت و تولید نرم افزار، خود را طرف قدرتمند محسوب می کنند. حاصل چنین موازنه ای قراردادهایی غیر واقع بینانه و یک طرفه است.

▪ به فرهنگ و دانش لازم برای استفاده از خدمات مکانیزه و الزامات، محدودیت ها و توانایی های آن کم بها می دهند.

▪از فناوری تولید نرم افزار، روش های تولید و توسعه، کیفیت در نرم افزار و به طور کلی مباحث تکنیکی و مدیریتی این حوزه کم تر آگاه هستند. برای نمونه در بسیاری از پروژه ها در حالی که برای مثال فرآیندی تکرارپذیر مانند RUP را به عنوان روش تولید نرم افزار در متن قرارداد بیان می کنند، مراحل تحویل فرآورده های پروژه را آبشاری مشخص می كنند.هر مدیر پروژه بسته به ویژگی های سازمان کارفرما یا مشتریان خود، می تواند اقلام جدیدی به فهرست بالا اضافه کند. ارایه ی راه حل هایی برای حل مسایل بالا در حوصله ی این گفتار نیست. نگارنده امیدوار است بسیاری از این مسایل به یمن الزامات تکنولوژیک و در گذر زمان حل شود.