1_نرم افزارهایی كه با خواندن Boot Sector از اولین درایو (Partition) دیسك سخت، سیستم عامل را راه اندازی می كنند. چنین نرم افزارهایی قدرت تشخیص فایل های سیستمی را نداشته و از اینرو توان پشتیبانی از چندین سیستم عامل مختلف روی یك درایو را ندارند.

این برنامه ها، ظاهر ساده ای داشته و فضای كمی را اشغال می كنند. به طور مثال OS/2 ، Lilo

و BootManager جزء این دسته از نرم افزارهای مدیریت راه اندازی محسوب می شوند.

2_نرم افزارهایی كه می توانند Boot Sector را از فایل مشخصی بخوانند و آن را در حافظه مقیم كنند. این برنامه ها معمولا جزیی از سیستم عامل هایی محسوب می شوند كه انتظار می رود در كنار سایر سیستم عامل ها به كار گرفته شوند. این دسته از نرم افزارهای مدیریت راه اندازی از ظاهر بسیار ساده ای برخوردارند.

به عنوان مثال برنامه های NT OS Loader و PTS_Dos جزء این دسته از نرم افزارها هستند.

3_ این گروه شامل نرم افزارهای قدرتمند و تمام عیاری است كه قابلیت جستجو و شناخت فایل های سیستمی را دارند. این نوع از برنامه ها می توانند به طور خود كار سیستم عامل های مختلف نصب شده روی كامپپیوترتان را كشف و شناسایی نمایند.

این نوع نرم افزارهای مدیریت راه اندازی, نسبت به سیستم و پیكربندی فایل های سیستم عامل كامپیوتر شما هوشیار هستند و با تهیه نسخه ی پشتیبان از این فایل ها، شما را در به اختیار داشتن چندین سیستم عامل مختلف بر روی یك درایو یاری می نماید. معروفترین نرم افزارهایی كه به این روش عمل می كنند عبارتند از : BootWizard 3.x , System Commander و BootIt.

4_این گروه شامل نرم افزار هایی است كه علاوه بر در اختیار داشتن تمامی امكانات نرم افزارهای دستهء سوم, به كاربران امكان داشتن چندین سیستم عامل مختلف در یك درایو و حتی یك شاخه را نیز می دهند. بوسیله این برنامه ها كاربران می توانند درایوهای دلخواه خود را از دید سایر سیستم عامل ها مخفی كرده و اجازه دسترسی را از آنها سلب نماید.

زمانی كه سیستم عامل جدیدی روی كامپیوترتان نصب می كنید, ممكن است نیاز شود تقسیمات دیسك سخت خود را تغییر دهید. به همین منظور معمولا در بسته های نرم افزاری این گونه برنامه ها(گروه سوم و چهارم) ابزارهایی برای مدیریت دیسك سخت وجود دارد كه این برنامه ها كاربر را قادر می سازد تا اعمال متنوع و مختلفی از قبیل حذف, ایجاد, فرمت و یا تغییر اندازه ی هر یك از درایوهای دلخواه را بدون از دست رفتن اطلاعات, به انجام برساند.به دلیل محدودیت های موجود در سیستم فایل FAT16 كه در سیستم عامل هایی همچون MS_Dos , Windows95/98/Me وجود دارد , تقریبا 40% از فضای دیسك سخت به هدر می رود. با كمك نرم افزارهای مدیر دیسك می توانید فضاهای هدر رفته دیسك را تجزیه و تحلیل نموده و با تغییر نوع سیستم فایل كامپیوتر خود از FAT16 به FAT32 یا NTFS, مقدار هدر رفته ی دیسك را به حداقل برسانید( امكان برگرداندن آن نیز وجود دارد ).با امكانات و تسهیلاتی كه برنامه مدیر دیسك در اختیار شما قرار می دهد, می توانید به سادگی اعمال مختلفی را روی سیستم های NTFS ,Linux Ext2 , Linux Swap و حتی Linux ReiserFs انجام دهید.به عنوان مثال یكی از این برنامه ها كه در مقایسه با بقیه، از قدرت بیشتری برخوردار است، نرم افزار Acronis OS Selector می باشد. برخی از ویژگی های مهم این برنامه از این قرار است :

پشتیبانی از بیش از 100 سیستم عامل روی یك كامپیوتر

پشتیبانی از سیستم عامل هایی كه در Primary Partition (بخش اولیه دیسك سخت ) نصب می شوند.

پشتیبانی از سیستم عامل هایی كه در Logical Partition (بخش منطقی دیسك سخت) نصب می شوند.

امكان راه اندازی سیستم از درایوهای A وB

پشتیبانی از چندین سیستم عامل كه بر روی یك FAT جای گرفته اند.

تهیه خود كار نسخه پشتیبان از فایل های مهم و حیاتی سیستم از قبیل : IO.sys , MSDOS.Sys , Command.com , config.Sysوبازیابی آنها

تشخیص آلوده شدن Boot Sector به ویروس

امكان رمزگذاری روی منوی Boot (منوی راه اندازی سیستم عامل ها)

امكان رمزگذاری روی لیست سیستم عامل های موجود در منو یا هر یك از آنها.

كار با این گونه برنامه ها به تخصص و تجربه ی كافی نیاز دارد، بنابراین هنگام نصب و استفاده از چنین برنامه هایی، جانب احتیاط را رعایت كنید.

شهرام شعبانی