●وضعیت فعلی ناوگان صیادی:

در صورتیكه از ملاحظات ایمنی ناوگان صنعتی كشور را بررسی كنیم خواهیم دید كه عمدتاً تحت كلاس مؤسسات رده بندی داخلی و بعضاً (پرساینرها) تحت كلاس مؤسسات رده بندی بین المللی می باشند همچنین لنج های صیادی توسط شركت ایران سفینه مورد بازرسی و تأیید قرار می گیرند.مسیله حایز اهمیت در مورد لنج ها مواردی است كه به صید در آبهای دور دریای عمان می پردازند و بعضاً از تجهیزات مناسب ایمنی برخوردار نیستند و متأسفانه چندان دقت زیادی در بازرسی آنها صورت نمی گیرد.

ـ در طی دههٔ گذشته اقدامات مفیدی در رابطه با تجهیز لنج های صیادی صورت گرفته كه مهمترین آنها شامل GPS و بیسیم (VHF) می باشد.

ـ با توجه به ملاحظات مربوط به ایمنی شناورها اعم از مصوبات SOLAS و یا كنوانسیون توریمولینوس كه مورد اخیر در ارتباط با شناورهای صیادی است, باید معیارهای لازم به رعایت و تجهیزات لازم به نصب بر روی شناورهای صیادی در كلیه كلاس ها مشخص و به اجرا گذاشته شود.

ـ شناورهای سنتی (لنج) موجود از حیث پایداری بدنه از شرایط مطلوبی برخوردار هستند.خصوصاً شناورهای مدل بلوچی كه برای صید در دریای عمان و احیاناً آبهای دروتر هم از آنها استفاده می شود.به همین منظور شناورهای فایبرگلاس جدید هم با همان طرح و با همان خطوط بدنه ساخته شده و مورد بهره برداری قرار گرفته است.

ـ بطور كلی برای اعمال ملاحظات ایمنی لازم است عمدتاً برخی تجهیزات اعم از امكانات اطفاء حریق, آب بند كردن دیواره های داخلی شناور, تجهیزات مخابراتی, قایق نجات, جلیقه و حلقه نجات, و دیگر موارد مشابه مورد توجه و الزام قرار گیرد.

ـ آماری از صوانح سال های گذشته و اخیر برای شناورهای مختلف تهیه و ارایه شود.

ـ در كنار ملاحظات ایمنی, برخی از ملاحظات زیست محیطی برای شناورها باید پیش بینی و الزام گردد, خصوصاً برای شناورهای فعال در خلیج فارس كه در محیط نسبتاً بسته و كوچكی به فعالیت اشتغال دارند.

برای مثال میزان قابل قبول آلوده سازی ماشین آلات شناور, فاضلاب و مواد شویندهٔ مصرفی شناور كه در آب تخلیه می گردد, ضایعات صید كه در آب تخلیه می گردد.

ـ بطور كلی باید با مطالعه الزامات IMO و SOLAS , برخی ملاحظات فنی و ایمنی را براساس شرایط بومی و فرهنگی منطقه تبیین و به مورد اجرا گذاشت.

بالطبع در صورت هماهنگی شیلات و سازمان بنادر و احیاناً دیگر مراجع ذیربط از جمله وزارت صنایع و سازمان محیط زیست و وزارت نفت و غیره, امكان قبول این الزامات از طرف مراجع خارجی و نیز تولیدكنندگان و مصرف كنندگان داخلی فراهم خواهد شد.

ـ توجه به جنبه های ایمنی, اقتصادی و رفاهی شناورهای صیادی با توجه به اینكه شغل سخت و در عین حال كم درآمدی در مقایسه با مشاغل مشابه (دریایی) است, باید بطور خاص مدنظر باشد و در همین رابطه لازم است ارایه تأییدیه و انجام بازرسی های این شناورها چه در حین ساخت و چه بازدیدهای دوره ای حین بهره برداری باید توسط مجموعه ای با این تخصص صورت گیرد.در این رابطه پیشنهاد می گردد مؤسسه ای تحت حمایت سازمان شیلات و سازمان بنادر به همین منظور و بكمك كارشناسان با تجربه موجود تشكیل و مشابه دیگر مؤسسات رده بندی به انجام امور بازرسی بپردازد.

●برنامهٔ توسعه ناوگان صیادی:

صیدصنعتی: با توجه به كاهش ذخایر كفزی و مشكلات عدیده مربوط به صید كشتی های ترالر, تعدیل ناوگان در برنامه كار شیلات قرار دار دكه بهمین منظور در سال جاری نیز بودجه ای اختصاص یافته است.پیش بینی می شود این ناوگان به حدود 40 فروند كاهش یابد.متقابلاً برای بهره برداری از ذخایر تون ماهیان كه بعنوان گونه های مهاجر در اقیانوس هند وجود دارند, توسعه ناوگان پرساینر تا سقف 15 روند انجام گیرد.در همین رابطه در سال گذشته میلادی 2 فروند و در سال جاری تاكنون 1 فروند كشتی خریداری گردیده است.برای صید تون ماهیان به روش لانگ لاین نیز برنامهٔ توسعه در حد 5 فروند كشتی در طول برنامه چهارم پیش بینی شده است.

●صیدغیر صنعتی:

برای توسعه صید تون ماهیان در آب های دور پیش بینی افزایش 300 فروند لنج بزرگ صیادی مجهز به امكانات ایمنی و برودتی پیش بینی شده كه تاكنون نزدیك به 100 فروند از آن ها تولید و اكثراً به بهره برداری رسیده است.

احمد ریاحی ـ اداره كل امور صید سازمان شیلات ایران

سید رحمت الله فاطمی ـ اداره كل حفاظت منابع آبزیان سازمان شیلات ایران